Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem :

WEBSITE TẢI TÀI LIỆU NHIỀU NGƯỜI TIN TƯỞNG NHẤT VIỆT NAM

Miêu tả trong văn bản tự sự

Hướng dẫn soạn văn 9 – soạn bài miêu tả trong văn bản tự sự

Thuộc mục lục Soạn văn 9 | Soạn văn lớp 9 | Soạn văn 9 Bài 1 | Soạn bài miêu tả trong văn bản tự sự

A. KIẾN THỨC CƠ BẢN:

Trong văn bản tự sự, sự miêu tả cụ thể, chi tiết về cảnh vật, nhân vật sự việc tác dụng làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, gợi cảm.

B. GỢI Ý TRLỜI CÂU HỎI: 

I. TÌM HIỂU YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ:

a) Đoạn trích này kể vtrận đánh đồn Ngọc Hồi. Trong trận đánh này, Quang Trung người chỉ huy. Vua xuất hiện trong một thế oai phong: Quang Trung cưỡi voi đi đốc thúc,...

b) Các chi tiết miêu tả trong đoạn trích:

Vua Quang Trung lại truyền lấy sáu chục tấm ván, ... vua Quang Trung cưỡi voi đi đốc thúc,...

Quận Thanh bèn dùng ống phun khói lửa ra, khói tỏa trời, ... Quận Thanh chống không nổi bỏ chạy tán loạn, giày xéo lên nhau chết.

Các chi tiết miêu tả nêu trên đã khắc hoạ nét khí thế tấn công của quân Tây Sơn cũng như sự thất bại của giặc.

c) Kể lại nội dung đoạn trích trên, bạn nêu ra các sự việc:

Vua Quang Trung cho ghép ván lại, cứ mười người khiêng một bức, rồi tiến sát đến đồn Ngọc Hồi.

Quận Thanh bắn ra không trúng người nào, sau đó phun khói lửa. Quân của Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên đánh.

Quận Thanh chống đỡ không nổi, tưởng nhà Thanh Sầm Nghi Đống thắt cổ chết. Quân Thanh đại bại. .

d) Nếu chỉ kể sự việc diễn ra như thế thì nhân vật Quang Trung có nổi bật không, trận đánh có sinh động không? Tại sao? So sánh các sự việc chính mà bạn đó đã nêu với cách miêu tả trong đoạn trích để có thể rút ra nhận xét: yếu tố miêu tả có vai trò như thế nào đối với văn bản tự sự?

Nếu chỉ kể lại diễn biến sự việc như trên thì câu chuyện sẽ không sinh động, nhân vật sẽ không nổi bật. Bởi bản thân các sự việc của câu chuyện được đặt theo trình tự trước – sau đúng như nó diễn ra trong câu chuyện chỉ mới ghi lại đủ sự việc mà chưa diễn tả được các sự việc ấy diễn ra như thế nào.

Như vậy, muốn tái hiện một cách cụ thể, sinh động, hấp dẫn diễn biến các sự việc trong câu chuyện, người ta sẽ phải kếp hợp sử dụng yếu tố miêu tả trong trần thuật.

II. LUYỆN TẬP:
Câu 1. (sgk tr.92):

Những yếu tố tả người và tả cảnh trong hai đoạn trích Chị em Thúy Kiều và Cảnh ngày xuân: Vẻ đẹp trang trọng, đoan trang của người thiếu nữ được So sánh với hình tượng thiên nhiên, với những thử cao đẹp trên đời: “trăng, hoa, mây, tuyết, ngọc” là thủ pháp nghệ thuật ước lệ: khuôn mặt tròn trịa, đầy đặn như mặt trăng, lông mày sắc nét, đậm như con ngài, miệng cười tươi thắm như hoa, giọng nói trong trẻo thoát ra từ hàm răng ngà ngọc, mái tóc đen óng nhẹ như mây, làn da trắng mịn màng hơn tuyết… Thúy Kiều thì có đôi mắt lóng lánh như “thu thủy (nước mùa thu), “xuân sơn” (núi mùa xuân), hoa ghen thua thắm liễu hơn kém xanh.

+ Mùa xuân có chân dung xa rộng, có chim én bay, hoa lệ nở và cỏ xanh trải rộng tận chân trời. Màu có tràn ra trong một không gian rộng lớn. Một vài bông hoa lệ nở trắng điểm xuyết trên cái nền xanh tận ấy, tạo nên một sự tương phản điểm thêm cho bức tranh xuân đặc sắc:

Cỏ non xanh tân chân trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

+ Nguyễn Du tả cảnh mùa xuân thật ngắn gọn chỉ bằng bốn câu thơ với một vài nét đặc tả. Một loạt từ hai âm tiết (trong đó cả từ ghép từ láy) tính từ, danh từ, động từ xuất hiện: gần xa, yến anh, chị em, tài tử, giai nhân, nức, sắm sửa, dp dìu, ... gợi lên không khí lễ hội thật rộn ràng. Các danh từ (yển anh, chị em, tài tử, giai nhân) gợi tả sự đông vui, nhiều người cùng đến hội; c động từ (sắm sửa, dập dìu) gợi tả sự rộn ràng náo nhiệt của ngày hội, các tính từ (gần xa, nức) làm hơn tâm trạng của người đi hội. Cách nói ẩn dụ nức yến anh, gợi lên hình ảnh từng đoàn người nhộn nhịp đi chơi xuân như chim én bay ríu rít.

Câu 2. (sgk tr.92):

Trong đoạn trích Chị em Thúy Kiều: một câu tả cảnh (Em đềm trưởng rmàn che); còn lại chủ yếu các hình ảnh tả tài sắc của Thúy Kiều vẻ đẹp của Thúy Vân. Các hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên được lấy để khắc hoạ vẻ đẹp của hai nhân vật chứ không phải để tả thiên nhiên. Đây bút pháp ước lệ của văn học trung đại.

Trong đoạn trích Cảnh mùa xuân:

+ Chú ý các hình ảnh tả cảnh: con én đưa thoi, Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa; Ngổn ngang đống kéo n; Thọi vàng rắc, tro tiền giấy bay, bóng ngả về tây, phong cảnh bề thanh thanh; Nao nao, dòng nước uốn quanh; Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

+ Tả người: Gần xa nức yến anh; Dập dìu tài tử giai nhân; Ngựa xe như nước, áo quần như nêm; Chị em thơ thẩn dan tay ra về. .

Chú ý vai trò của yếu tố miêu tả trong việc khắc hoạ vẻ đẹp của hai chị em Thúy Kiều. Nhờ yếu tố miêu tả, tác giả đã làm nổi bật vẻ đẹp khác nhau giữa hai chị em Thúy Kiều như thế nào? Yếu tố miêu tả tác dụng trong việc ca ngợi vẻ đẹp của con người dự cảm về kiếp người tài hoa bạc mệnh?

Đoạn văn tham khảo:

Mùa xuân đã đến tràn trề khắp trụ, hơn hai tháng trôi qua, những cánh đồng cỏ khô úa ngày nào nay mát rượi bởi vạt cỏ mới mọc dưới mưa xuân. Ngày hội Thanh minh cũng hôi Đan thanh đã đến. Chị em Thúy Kiều nức rủ nhau trẩy hội. Từ mấy hôm trước, họ đã nhắc nhau lo áo quần, lo chuyện sắm sửa những cái ăn cái uống tính thời gian, phương tiện đi chơi xuân.

Ngày Thanh minh đến, những cảnh đồng cỏ xanh đến tận chân trời, một màu cỏ non dịu dàng êm . Đó đây những bụi hoa lệ nở trắng xoá. Người người dập dìu, túm năm tụm ba trên đường. Kẻ đi xe, người đi ngựa, kẻ võng long nghênh ngang. Nhóm khác lại ung dung tản bộ. Nơi nơi nức tiếng cười tiếng nói. nơi chen chân đông nght ......”

Câu 3. (sgk tr.92):

Không nên dùng lại y nguyên những hình ảnh ước lệ trong đoạn trích Chị em Ty Kiều để giới thiệu mà phải biết liên tưởng từ những hình ảnh gợi tả mà tác giả sử dụng để làm nổi bật vẻ đẹp của hai nhân vật này theo cảm nhận của riêng mình. Chú ý đảm bảo mạch giới thiệu theo câu chuyện (ở đây là việc giới thiệu về gia đình Thúy Kiều, trình tự giới thiệu từ Thúy Vân đến Thúy Kiêu, từ vẻ đẹp hình thức đến tài hoa,…).

Đoạn văn tham khảo:

Nhà Vương viên ngoại hai con gái đầu lòng xinh đẹp, đặt tên chlà Thúy Kiều, em là Thúy Vân. Hai chị em nỗi tiếng trong vùng là hai cô con i có cách đạo đức nghiêm trang mẫu mực của một gia đình nề nếp. Họ chẳng khác nào như hai cành mai q. tưởng hộ tinh khiết như tuyết đầu đồng. Mỗi người một nét đẹp khác nhau nhưng thật hoàn hảo mười phân vẹn mười.

| Thúy Vân thì nét đoan trang hiền hòa, khác hẳn với những cô gái bình thường. Khuôn mặt nàng bầu bĩnh như vầng trăng tròn với đôi lông mày nở nang. Khi Thúy Vân mim cười, hệt như một đoá hoa quỳnh nở sáng màn đêm. Khi nàng thốt lời, tiếng nói nàng trong như ngọc, lời lẽ nàng êm ái như ru. Tóc nàng mềm mại, óng hơn mây. Da nàng nếu đem so với tuyết thì tuyết phải nhường bưỚC. | Bên cạnh đó, Thúy Kiều lại càng nhan sắc mặn hơn cả em gái. Đã thế Thúy Kiều lại hơn cả Thúy Vân về csắc lẫn tài. Mắt nàng lóng lánh xanh biếc như mặt nước hồ thu. Nét mày nàng mượt như núi mùa xuân. Nàng đi dạo bên hoa, hoa phải ghen tị không tươi thắm bằng nàng. Khi Kiều đừng chân bên cành liễu, liễu phải ghen hờn vì liệu không xanh tốt bằng mái tóc Kiểu ...

III. TỔNG KẾT:

Đoạn thơ cảnh ngày xuân bức tranh thiên nhiên, lễ hội mùa xuân tươi đẹp, trong sáng được gợi lên qua từ ngữ, bút pháp miêu tả giàu chất tạo hình của Nguyễn Du.

This div height required for enabling the sticky sidebar
Tài Liệu Chùa