Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem :

WEBSITE TẢI TÀI LIỆU NHIỀU NGƯỜI TIN TƯỞNG NHẤT VIỆT NAM

Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Hướng dẫn soạn văn 9 – soạn bài sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh – Tài Liệu Chùa

Thuộc mục lục Soạn văn 9 | Soạn văn lớp 9 | Soạn văn 9 Bài 1 | Soạn bài sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh | Tài Liệu Chùa

A. KIẾN THỨC CƠ BẢN:

– Muốn bài thuyết minh sinh động, hấp dẫn thì bên cạnh các phương pháp thuyết minh thường dùng (như định nghĩa, giải thích, phân loại, so sánh, nêu số liệu dụ, dùng biểu đồ...), người ta thể sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh để phụ trợ (như kể chuyện, thuật, đối thoại, dùng cách nói ẩn dụ, nhân hoả hoặc các hình thức thơ, ...).

– Việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật phải đảm bảo nguyên tắc: các biện pháp nghệ thuật góp phần làm nổi bật đặc điểm đang thuyết minh, không lấn lát để biến thành bài văn nghệ thuật về đối tượng cần thuyết minh.

B. GỢI Ý TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI:

I. TÌM HIỆU VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH:
Câu 1 (sgk tr.12): 

Văn bản thuyết minh tính chất khách quan, thực dụng, loại văn bản có khả năng cung cấp tri thức xác thực, hữu ích cho con người.

Văn bản thuyết minh kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp tri thức về các hiện tượng và svật trong tự nhiên, hội bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích.

Các phương pháp thuyết minh thường dùng:

a. Phương pháp nêu định nghĩa:

d:

Tiến người đỗ cao nhất trong thi Đình. Ngày trước, người đi học sau khoảng 10 năm đèn ch đủ vốn chữ để dự thi Hương, tức khoa thi tổ chức liên tỉnh, cứ ba năm mở một khoa...

Giun đất động vật thể phân đốt, gồm khoảng 2500 loài, chuyên sống vùng đất ẩm.

b. Phương pháp liệt kê: Là phương pháp kể ra lần lượt các đặc điểm, tính chất của sự vật theo một trật tự nào đó.

Ví dụ:

Tại đây một số hiện vật quý: bên trái chuông Bích Ưng đại chung (chuông lớn củ nhà Giám) do Nguyễn Nghiễm đúc năm 1768, bên phải có một tấm khảnh đá, mặt trong hai chữ Thọ Xương...

c. Nêu ví dụ cụ thể: Phương pháp này giúp người đọc hiểu được sự lợi hại của một hiện tượng nào đó.

Ví dụ:

Bao ni lông trôi ra biển làm chết các sinh vật khi nuốt phải. Đặc biệt, bao ni lông màu đựng thực phẩm làm ô nhiễm thực phẩm do chứa các kim loại như chì, cađini y c hại cho o là nguyên nhân gây ung thư phổi. Nguy hiểm nhất là khi các bao ni lông thải bị đốt, các khí độc thải ra đặc biệt chất điôxin thể gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, nôn ra máu, ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dch, gây rối loạn chức năng, gây ung thư các dị tật bẩm sinh cho trẻ sinh...

(Thông tin về Trái Đất năm 2000) d. Phương pháp dùng số liệu (con số).

Ví dụ:

Trong số báo đầu tháng 9, tạp chí Forbes Mĩ đã thực hiện cuộc thống kê về công ăn việc làm với kết quả như sau:

Thu nhập cao nhất | Bác sĩ phẫu thuật | Nha sĩ | Đầu bếp Thu nhập thấp nhất | Bồi bàn

Cưa xẻ gỗ | Thợ lợp nhà Nghề nguy hiểm nhất Tài xế xe tải Lính cứu hỏa | Ngư dân

Ba nghề được trả lương cao nhất ở Mĩ đều liên quan đến việc chữa trị cơ thể con người. Các bác sĩ và nhà phẫu thuật có thu nhập cao nhất. Tính trung bình năm 2001 họ kiếm được hơn 138.400 đôla mỗi người..

d. Phương pháp so sánh: Phương pháp so sánh có tác dụng làm nổi bật bản chất của vấn đề cần được thuyết minh,

Ví dụ:

Bút máy là loại bút được chế tạo bằng nhựa, kim loại xuất hiện ở phương Tây khoảng giữa thế kỉ XX. Ngòi bút là kim loại tổng hợp, không rỉ sét, có khi còn được mạ vàng. Trên ngòi bút là một ruột bút bằng chất dẻo, đàn hồi như piston để bơm một số lượng mực, có thể viết trong thời gian vài ngày.

e. Phương pháp phân loại, phân tích:

Đối với những loại sự vật đa dạng, người ta chia ra từng loại để trình bày. Đối với sự vật có nhiều mặt, người ta chia ra từng mặt để thuyết minh.

Ví dụ:

Muốn thuyết minh về một thành phố, có thể chia thành từng mặt.

Câu 2. (sgk tr.12): 

– Văn bản này thuyết minh đặc điểm của “đá” và “nước” ở vịnh Hạ Long.

– Tác giả đã đưa ra các nhận xét ngắn gọn, chính xác “chính nước làm cho đá sống động, làm cho đá vốn bất động và vô tri bỗng trở nên linh hoạt, có thể động đến vô tận, có trị giác, có tâm hồn”. Các ý ở đoạn thứ hai, thứ ba, thứ tư của bài nhằm chứng minh cho nhận xét trên…

– Văn bản đã cung cấp cho ta những tri thức khách quan về “đá” và “nước”. – Bài văn sử dụng phương pháp giải thích, phân loại và miêu tả là chính.

Bên cạnh đó, có lúc tác giả đưa vào các biện pháp tu từ nhân hoá: “và cải thập loại chúng sinh Đá chen chúc khắp vịnh Hạ Long kia, già đi, trẻ lại, trang nghiệm hơn hay bỗng nhiên nhí nhảnh, tinh nghịch hơn, buồn hơn hay vui hơn…”, so nh để tạo sự sinh động: “Con thuyền của ta mỏng như là tre tự nó bập bềnh lên xuống theo con triều…”.

II. LUYỆN TẬP:
Câu 1. (sgk tr.13): 

Văn bản thuộc thể loại truyn vui, thuộc kiểu thuyết minh sử dụng một số biện pháp nghệ thuật. đây, yếu tố thuyết minh yếu tố nghệ thuật kết hợp rất chặt chẽ.

a) Tính chất thuyết minh: giới thiệu loài ruồi một cách khoa học Con Ruồi xanh, thuộc họ côn trùng, hai cánh mắt lưới.

+ Họ, giống, loài (định nghĩa, phân loại). Họ hàng còn rất đông, gồm Ruồi trâu, Ruồi vàng, Ruồi giấm....

+ Tập tính sinh sống, sinh đẻ (số liệu). Một đôi ruồi, trong một mùa từ tháng đến tháng tám nếu đều mẹ tròn con vuông sẽ đẻ ra 19 triệu tỉ con ruồi, ảnh hưởng xấu tới môi trường sinh thái.

+ Đặc điểm thể (liệt ). Một ruồi sống nơi bẩn, mang nhiều vị trùng gieo rắc bệnh tật. Bên ngoài ruồi mang 6 triệu vi khuẩn, trong ruột chứa đến 28 | triệu vi khuẩn”.

– Những phương pháp thuyết minh đã được sử dụng là: Phương pháp giải thích, phương pháp liệt kê, phương pháp dùng số liệu và phương pháp phân loại.

b) Nét đặc biệt của bài này là sự lôi cuốn, thú vị. Sở dĩ như thế vì tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nhân hoá, sáng tạo, tưởng tượng linh hoạt như dựng ra nhân vật Ngọc Hoàng, luật sư…

c) Các biện pháp nghệ thuật như nhân hoá, dựng lên các nhân vật hư cấu làm cho bài văn hấp dẫn, gây hứng thú và làm nổi bật lên lội dung cần thuyết minh.

Câu 2. (sgk tr.15):

Các biện pháp nghệ thuật nói ở đây như kể chuyện, tự thuật, đối thoại (hỏi đáp) theo lối ân dụ, nhân hoá, các hình thức về, diễn ca… Ví dụ: Thuyết minh một đồ vật, loài cây, vật nuôi ấy tự kể chuyện mình (cây lúa tự thuật, giống mèo tự thuật, cái cặp sách tự thuật…) hoặc kể một câu chuyện hư cấu về chúng (chuyện Ngọc Hoàng xử tội Ruồi xanh... ). Thông thường hơn cả là phát huy trí tưởng tượng, liên tưởng, vận dụng các phép nhân hoá, ẩn dụ, so sánh để khơi gợi sự cảm thụ về đối tượng thuyết minh. Cũng có thể dùng lối vè, diễn ra để thuyết minh sự vật cho dễ nhớ.

Ví dụ:

Trước đây, để giúp đồng bào dễ nhớ các chữ cái, người ta đã làm nhiều câu vè, có câu như sau: 0 tròn như quả trứng gà, 1 thời thêm mũ, thời thêm râu.

Điều quan trọng là các biện pháp nghệ thuật này chỉ có tác dụng phụ trợ làm cho văn bản thêm hấp dẫn, dễ nhở nhưng không thay thế được bản thân sự thuyết minh là cung cấp tri thức khách quan, chính xác về đối tượng.

This div height required for enabling the sticky sidebar
Tài Liệu Chùa