Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem :

WEBSITE TẢI TÀI LIỆU NHIỀU NGƯỜI TIN TƯỞNG NHẤT VIỆT NAM

Câu trần thuật đơn

img

Hướng dẫn soạn văn 6 – soạn bài Câu trần thuật đơn – Tài Liệu Chùa

Thuộc mục lục Soạn văn 6 | Soạn văn lớp 6 | Soạn văn 6 Bài 26 | Soạn bài Câu trần thuật đơn | Tài Liệu Chùa

soạn văn 6 soạn bài Câu trần thuật đơn
soạn văn 6 soạn bài Câu trần thuật đơn

Mục đích của bài học, giúp các em củng cố và nâng cao kiến thức về câu đơn trần thuật đơn đã học ở bậc Tiểu học.

A. HƯỚNG DẪN TÌM HIỂU BÀI

I. Về thuật ngữ câu trần thuật đơn

Trong thuật ngữ câu trần thuật đơn cần hiểu:

– Trần thuật là kể lại, thuật lại.

– Câu trần thuật là câu dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến.

– Đơn nghĩa là loại câu trần thuật này chỉ có một cụm chủ – vị.

Như vậy:

– Về mục đích nói thì loại câu này là câu trần thuật.

-Về cấu tạo ngữ pháp thì nó là câu đơn. Chính vì thế, SGK gọi gộp là câu trần thuật đơn.

Bên cạnh câu trần thuật đơn còn có câu trần thuật ghép. Câu trận thuật ghép là câu có hai cụm chủ – vị trở lên. Do đó, các em nên nhớ: không phải bất cứ câu trần thuật nào cũng là câu trần thuật đơn.

Ở bậc Tiểu học, câu trần thuật được gọi là câu kể.

II. Cấu trần thuật đơn là gì?

Câu trần thuật đơn là loại câu:

– Do một cụm C – V tạo thành;

 – Dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc hay để nêu một ý kiến.

1. Các cấu trần thuật trong đoạn văn của Tô Hoài dẫn ở SGK trang 101:

– Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài.

– Rồi với điệu bộ khinh khỉnh, tôi mắng.

– Chú mày hội như cú, ta nào chịu được.

– Tôi về, không một chút bận tâm.

2. Xác định chủ ngữ, vị ngữ của các câu trần thuật tìm được ở mục 1.

– Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài.

Trong đó:

+ Chủ ngữ: tôi

+ Vị ngữ: đã hếch răng lên, vì một hơi rõ dài

– Rồi với điệu bộ khinh khỉnh, tôi mắng.

Trong đó:

+ Chủ ngữ: tội

+ Vị ngữ: mắng

– Chú mày hội như cú, ta nào chịu được.

Câu này có hai cụm chủ – vị:

+ Cụm chủ vị thứ nhất: Chú mày hội như củ

Trong đó:

(+) Chủ ngữ: chú mày

(+) Vị ngữ: hội như cú

+ Cụm chủ vị thứ hai: Ta nào chịu được

Trong đó:

(+) Chủ ngữ: ta

(+) Vị ngữ: nào chịu được

– Tôi về, không một chút bận tâm,

Trong đó:

(+1) Chủ ngữ: tôi –

 (+2) Vị ngữ: uế, không một chút bận tâm.

3. Xếp các câu trần thuật trên thành 2 loại:

– Cấu trần thuật do một cặp chủ ngữ – vị ngữ (một cụm C-V) tạo thành:

+ Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, vì một hơi rõ dài.

+ Rồi với điệu bộ khinh khỉnh, tôi mằng.

+ Tôi về, không một chút bận tâm.

– Câu trần thuật do hai hoặc nhiều cụm C-V sóng đôi tạo thành:

+ Chú mày hội như cú, ta nào chịu được.

B. HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP

1. Bài tập này có hai yêu cầu:

– Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn văn của Nguyễn Tuân dẫn ở SGK trang 101.

– Nói rõ tác dụng của những cầu trần thuật đơn tìm được.

Để tìm được câu trần thuật đơn, các em cần nhớ câu trần thuật đơn là câu do một cụm C-V tạo thành. Sau đó, xác định thành phần chủ ngữ và vị ngữ trong từng câu ấy.

Đoạn văn của Nguyễn Tuân có 2 câu trần thuật đơn:

+ Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa.

Trong đó:

(+) Chủ ngữ: Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô.

(+) Vị ngữ: là một ngày trong trẻo, sáng sủa. Câu trần thuật đơn này có tác dụng giới thiệu và tả về thời tiết ở  đảo Cô Tô.

+ Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì sau mỗi lần dông bão, bao giờ bầu trời  Cô Tô cũng trong sáng như vậy.

Trong đó:

(+) Chủ ngữ: bầu trời Cô Tô

(+) Vị ngữ: cũng trong sáng như vậy Câu trần thuật đơn này có tác dụng nêu ý kiến nhận xét về những điều đã miêu tả ở cấu trên. 

2. Bài tập này nêu hai yêu cầu:

– Xác định các câu dẫn ở SGK trang 102 thuộc kiểu câu nào.

– Nếu tác dụng của từng câu đó.

a. Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc Bộ nước ta, có một vị thần nòi rồng, con trai thần Long Nữ, tên là Lạc Long Quân. (Con Rồng cháu Tiên).

Đây là câu trần thuật đơn. Tuy nhiên vì là câu mở đầu trong  truyện dân gian Con Rồng cháu Tiên nên có cấu tạo tương đối đặc biệt: nó không phải do một cụm chủ vị với chủ ngữ đặt trước vị ngữ tạo thành như những câu đơn trần thuật bình thường với một cụm chủ vị có chủ ngữ đặt trước vị ngữ.

Trong đó:

+ Chủ ngữ: Con trai thần Long Nữ, tên là Lạc Long Quân.

+ Vị ngữ: có một vị thần thuộc nòi rồng

– Tác dụng: dùng để giới thiệu về nhân vật khi mở đầu truyện.

b. Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ. (Ếch ngồi đáy giếng)

Câu này là câu trần thuật đơn và cũng giống như ở câu a nên nó cấu tạo tương đối đặc biệt. (đã giải thích ở câu a)

Trong đó:

+ Chủ ngữ: Sống lâu ngày trong một chiếc giếng nọ.

+ Vị ngữ: có một con ếch

– Tác dụng: dùng để giới thiệu về con vật khi mở đầu truyện.

c. Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều. (Vũ Trinh)

Câu này là câu trần thuật đơn.

Trong đó:

+ Chủ ngữ: bà đỡ Trần

+ Vị ngữ: là người huyện Đông Triều

– Tác dụng: dùng để giới thiệu về một nhân vật khi mở đầu truyện.

3. Bài tập này yêu cầu các em chỉ ra sự khác nhau trong cách giới thiệu nhân vật được thể hiện trong các câu văn, đoạn văn) ở bài tập 2 và bài tập 3.

Các em có thể thấy sự khác nhau đó qua bảng so sánh sau:

Câu / Đoan văn Bài tập 2 Bài tập 3
Các câu văn có cách giới thiệu nhân vật trực tiếp Các đoạn văn có cách giới thiệu nhân vật gián tiếp
Nhân vật phụ xuất xuất hiện trước Nhân vật chính xuất hiện sau
a Lạc Long Quân Hai vợ chồng ông lão sinh ra Thánh Gióng Thánh Gióng
b Một con ếch Hùng Vương và Mị Nương Sơn Tinh và Thuỷ Tinh
c Bà đỡ Trần Viên quan đi tìm người tài giỏi Em bé thông minh

Từ bảng so sánh trên, ta thấy rằng:

– Trong bài tập 2, ở cả ba câu văn, các nhân vật chính (Lạc Long Quân, một con ếch và bà đỡ Trần) được giới thiệu trực tiếp ngay ở câu mở đầu của các truyện.

. Trong bài tập 3, ở cả 3 ba đoạn văn, các nhân vật chính (Thánh Gióng, Sơn Tinh và Thuỷ Tinh, em bé thông minh) lại được giới thiệu gián tiếp tức là nhân vật phụ được giới thiệu trước, rồi từ những việc làm của những nhân vật phụ mới giới thiệu đến nhân vật chính. Cách giới thiệu như vậy giống như một sự dọn đường cho nhân vật chính xuất hiện để nhân vật chính càng nổi bật hơn và câu chuyện càng hấp dẫn hơn nhằm thu hút và tạo bất ngờ cho người đọc, người nghe.

4. Bài tập này yêu cầu các em xác định những câu trích dẫn trong SGK trang 103 ngoài tác dụng giới thiệu nhân vật còn có tác dụng gì nữa.

a. Câu mở đầu trong truyện Đẽo cày giữa đường ngoài tác dụng giới thiệu về nhân vật, nghề nghiệp của nhân vật có một người thợ mộc còn có tác dụng kể lại cho người đọc, người nghe biết thêm về hoàn cảnh của nhân vật dốc hết uốn trong nhà, quyết tâm, chí hướng của nhân vật để làm nghề đẽo cày. Điều này đã gợi cho người đọc hứng thú đi sâu vào câu chuyện để tìm hiểu xem người đó có thực hiện được quyết tâm của anh ta không. 

b. Câu mở đầu bài này ngoài tác dụng giới thiệu về nhân vật (tên Mỗ), về nghề của nhân vật (kiếm củi), về quê quán của nhân vật (huyện Lạng Giang) còn có tác dụng là kể lại tình huống đặc biệt mà nhân vật gặp phải khi đang làm việc. Điều này đã gợi hứng thú và hấp dẫn cho người đọc, kích thích tính tò mò của người đọc đi sâu vào câu chuyện.

This div height required for enabling the sticky sidebar
Tài Liệu Chùa