Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem :

WEBSITE TẢI TÀI LIỆU NHIỀU NGƯỜI TIN TƯỞNG NHẤT VIỆT NAM

Mưa (Trần Đăng Khoa)

img

Hướng dẫn soạn văn 6 – soạn bài Mưa (Trần Đăng Khoa) – Tài Liệu Chùa

Thuộc mục lục Soạn văn 6 | Soạn văn lớp 6 | Soạn văn 6 Bài 24 | Soạn bài Mưa (Trần Đăng Khoa) | Tài Liệu Chùa

soạn văn 6 soạn bài Mưa (Trần Đăng Khoa)
soạn văn 6 soạn bài Mưa (Trần Đăng Khoa)
Vài nét về tác giả và tác phẩm

Trần Đăng Khoa sinh ngày 26 tháng 4 năm 1958 tại thôn Điền Trị, xã Quốc Tuấn, huyện Nam Thanh, Hải Dương. Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (1977). Trần Đăng Khoa nổi tiếng “thần đồng” thơ từ khi mới 7, 8 tuổi. Tập thơ Từ góc sân nhà em in ở Nhà xuất bản Kim Đồng khi tác giả mới tròn 10 tuổi.

Tác phẩm đã xuất bản: Từ góc sân nhà em (thơ); Góc sân và khoảng trời (thơ)…, Khúc hát người anh hùng (trường ca, 1979), Trường ca trừng phạt, Thơ (thơ)… và nhiều tập khác được dịch in ở nước ngoài,

Bài thơ Mưa được sáng tác năm 1967 khi Trần Đăng Khoa mới 9 tuổi, được in trong tập thơ Góc sân và khoảng trời.

Nhà thơ nói về mình: “Đối với Trần Đăng Khoa, thơ hay là thơ giản dị, xúc động và ám ảnh. Suốt đời, y luôn có ý thức vươn tới loại thơ đó”.

1. Câu hỏi 1 SGK trang 80
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Đọc kỹ toàn bộ bài thơ và chú thích của sách giáo khoa để biết được thông tin về tác giả, bối cảnh ra đời bài thơ. Khi đọc cần chú ý đến những từ chỉ mức độ, tính chất của cơn mưa. Nên liên hệ với kiến thức thực tế, với cơn mưa mình đã từng chứng kiến, khi đó sẽ nhận ra nét đặc trưng của từng vùng.

b. Gợi ý trả lời

Bài thơ được sáng tác khi nhà thơ mới chín tuổi, còn là một cậu bé. Chính vì vậy, tác phẩm sẽ là những gì mà “cậu bé – nhà thơ” đó quan sát được từ cuộc sống xung quanh mình. Nhà thơ sinh ra và lớn lên ở vùng quê hương đồng bằng Bắc Bộ. Các chi tiết miêu tả cơn mưa trong bài cho ta biết tác giả đang tả về một cơn mưa rào ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, kèm với mưa có dông, sấm, chớp, gió mạnh.

Bài thơ tả cơn mưa qua hai giai đoạn trước và trong cơn mưa. Căn cứ vào đó, chúng ta có thể chia bài thơ thành ba đoạn:

Đoạn 1: “Sắp mưa… Ngọn mùng tơi / Nhảy múa”. Đó là đoạn miêu tả khung cảnh sắp mưa.

Đoạn 2: Tiếp theo đến “Cây lá hả hê”. Quang cảnh trong cơn mưa.

Đoạn 3: Bốn câu thơ còn lại: hình ảnh người nông dân trong cơn mưa.

2. Câu hỏi 2 SGK trang 80
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Nhìn lại văn bản và chú ý đến các dấu hiệu ngữ pháp: số từ trong một câu, cách xuống dòng, dùng dấu câu (chấm, phẩy). Cố gắng đọc một đoạn thơ nào đó đúng theo nhịp mà tác giả tạo ra sẽ thấy ngay âm điệu của bài thơ. Thử đặt câu hỏi nếu như bài thơ được viết bằng một thể thao khác (ngũ ngôn, thất ngôn, lục bát…) thì hiệu quả miêu tả của nó có bằng sử dụng thể thơ cũ không?

b. Gợi ý trả lời

Dễ dàng nhận thấy bài thơ được làm theo thể thơ tự do, với những câu dài ngắn khác nhau. Phần lớn trong bài, một dòng thơ chỉ gồm hai tiếng, đặc biệt có tới mười dùng chỉ có một tiếng nghe chớp sâm / cười…). Cách ngắt nhịp của tác giả cũng hết sức linh hoạt 1, 2, 3, 4, chủ yếu nhất là nhịp 2. Cách gieo vần cũng không tuân theo một quy định nào cả.

Việc sử dụng thể thơ tự do đã tạo thuận lợi cho nhà thơ có thể diễn tả một cách tự do, phóng túng những quan sát của mình về con người, cảnh vật. Hơn nữa nhịp điệu thơ ngắn gọn, xuống dòng liên tiếp như thế mới lột tả chân thực, sinh động về một cơn mưa mùa hạ nhanh, dữ dội, dồn dập. Người đọc có cảm giác như nhà thơ đang quan sát, đang ghi lại một cách chân thực quang cảnh về một cơn mưa chứ không phải đang làm một bài thơ. Nhưng chất thơ lại bay lên từ chính quan sát tinh tế và miêu tả chân thực ấy.

 3. Câu hỏi 3 SGK trang 80
a. Hướng dẫn tìm hiểu

 Đọc bài thơ và tìm hiểu xem đoạn miêu tả về các loài vật, thiên nhiên trước và trong cơn mưa có vị trí như thế nào trong bài thơ? Tác giả đã miêu tả về những cái gì? Nhiều chi tiết hay chỉ miêu tả cụ thể một vài chi tiết. Các từ để sử dụng với từng sự vật, loài vật có giống nhau, trùng lặp không hay phong phú đa dạng?

b. Gợi ý trả lời

Bài thơ không chỉ tả trực tiếp cơn mưa với sấm, chớp, gió giật, nước mưa… mà còn tập trung miêu tả hoạt động và trạng thái của loài vật, cây cối thiên nhiên trước và trong cơn mưa. Tác giả đã khéo léo lựa chọn những chi tiết cụ thể, đặc sắc nhất để miêu tả. Tất cả cảnh vật như đang hiện lên cụ thể, sống động như một thước phim. Trước và trong cơn mưa, mỗi loài vật, cây cối… có sự phản ứng khác nhau.

Môi trẻ

Bay cao

Môi già bay thấp

Gà con

Rối rít tìm nơi

Ấn nấp

Kiên

Hành quân

Đây đường.

Cây cỏ cũng mỗi loài một vẻ:

Muôn nghìn cây mía/Múa gươm

Cỏ gà rung tai/Nghe

Bụi tre / Tần ngần / Gỡ tóc…

…Sấm… khanh khách… cười.

Còn trong cơn mưa: 

Mưa ù ù như xay lúa

Cóc nhảy chôm chôm…

Chó sủa

Cây lá hả hê…

Ngay khi tác giả chỉ tả tiếng mưa cũng sử dụng nhiều từ khác nhau với những trạng thái hết sức đa dạng, lúc thì “ù ù như xay lúa”, lúc lại “lộp bộp, lộp bộp”; và chỉ một lúc sau đã “chéo mặt sân, đất trời mù trắng nước”.

Những động từ: hành quân, múa, rung tai, nghe, đu đưa…, những tính từ: rối rít, tròn trọc lốc, mù trắng, chéo, chôm chôm, hả hê đã được sử dụng rất phong phú, phù hợp với từng sự vật, góp phần miêu tả cảnh vật một cách hết sức sinh động, chân thực.

Phép nhân hóa được nhà thơ sử dụng vô cùng phổ biến trong suốt bài thơ. Đây là nét đặc sắc, nổi bật trong nghệ thuật miêu tả của bài thơ khiến cho bức tranh mưa hiện lên sống động như thực, người đọc có thể thấy và cảm nhận một cách cụ thể về cơn mưa. Tất cả các sự vật, loài vật trong bài thơ đều được nhân hóa. Trong đó có một số hình ảnh rất thú vị: Cỏ gà rung tai nghe; Bụi tre / tần ngần  gỡ tóc; Hàng bưởi đu đưa / bế lũ con / đầu tròn / trọc lốc… .

Những cây có gà, bụi tre, hàng bưởi gần gũi, bình thường hàng ngày không có gì đặc sắc mà trong cơn mưa tác giả lại thấy chúng hết sức có hồn, đáng yêu. Những quả bưởi cũng trở thành “lũ con / đầu tròn trọc lốc” đang nằm trong vòng tay đu đưa của người mẹ.

Phép nhân hóa này làm cho cả thế giới cây cỏ, thiên nhiên hoạt động sinh động, đa dạng như thế giới con người. Thiên nhiên như đang vào trận chiến: ông trời mặc áo giáp đen, mía múa gươm, kiến hành quân nhưng lại vẫn có những hoạt động hết sức bình dị: gỡ tóc, bơi, nhảy múa, bể con…

Phép nhân hoá được sử dụng thành công là nhờ sự quan sát tinh tế của tác giả, kết hợp với sự liên tưởng phong phú. Nhân hoá được sử dụng nhiều, nhưng không có sự lặp lại, mà vẫn có những nét độc đáo, phong phú.

 4. Câu hỏi 4 SGK trang 80 
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Đọc kỹ bốn câu thơ cuối bài miêu tả hình ảnh con người trong cơn mưa. Chú ý cách miêu tả thiên nhiên và con người của tác giả có gì giống và khác nhau. Số lượng các câu thơ miêu tả về cảnh vật và con người có cân xứng không? Tại sao lại như thế?

b. Gợi ý trả lời

 Bài thơ gồm 63 dòng, nhưng có tới 59 dòng tả cảnh thiên nhiên, tác giả chỉ dành có 4 dòng cuối để tả con người. Dù rất ngắn, song hình ảnh con người hiện lên rất đẹp đẽ trong cơn mưa. Ở đây tác giả miêu tả về một ông bố nông dân hết sức bình dị trở về nhà trong cơn mưa dữ dội. Nhưng trong cái nhìn của một cậu bé chín tuổi, hình ảnh đó trở nên lớn lao, khác thường. Tác giả đã dùng tới ba câu thơ, đều có từ “đội” đặt ở đầu câu: Đội sấm / Đội chớp / Đội cả trời mưa.

Với những động từ đó hình ảnh người nông dân có tầm vóc lớn lao, tư thế vững vàng, hiên ngang như là một vị thần đội trời, đạp đất có sức mạnh có thể sánh ngang với thiên nhiên. Và khung cảnh cơn mưa được tác giả miêu tả ở những câu thơ trên càng mạnh mẽ, dữ dội càng tô đậm vẻ đẹp, tầm vóc của con người ở khổ thơ này.

c. Mở rộng kiến thức

Đọc đoạn văn trích trong “Tự truyện” của Tô Hoài trong sách giáo khoa, lớp 6, tập II, trang 81 để so sánh với cách miêu tả của tác giả.

This div height required for enabling the sticky sidebar
Tài Liệu Chùa