Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem :

WEBSITE TẢI TÀI LIỆU NHIỀU NGƯỜI TIN TƯỞNG NHẤT VIỆT NAM

Bức tranh của em gái tôi (Tạ Duy Anh)

img

Hướng dẫn soạn văn 6 – soạn bài Bức tranh của em gái tôi (Tạ Duy Anh) – Tài Liệu Chùa

Thuộc mục lục Soạn văn 6 | Soạn văn lớp 6 | Soạn văn 6 Bài 20 | Soạn bài Bức tranh của em gái tôi (Tạ Duy Anh) | Tài Liệu Chùa

soạn văn 6 soạn bài Bức tranh của em gái tôi (Tạ Duy Anh)
soạn văn 6 soạn bài Bức tranh của em gái tôi (Tạ Duy Anh)

“Đừng để cho con rắn ghen tị luôn vào trong tim. Đó là một con rắn độc, nó gặm mòn khỏi óc và làm đồi bại trái tim”. (Et-môn-đô đơ A-mi-xi)

Vài nét về tác giả và tác phẩm

Tạ Duy Anh tên khai sinh là Tạ Viết Dũng, sinh ngày 9 tháng 9 năm 1959. Ông quê ở xã Hoàng Diệu, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây. Tốt nghiệp khoá IV Trường viết văn Nguyễn Du, ông ở lại trường làm cán bộ giảng dạy. Năm 1993, Tạ Duy Anh trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.

Các tác phẩm chính: “Bước qua lời nguyền” (tập truyện, 1990); “Khúc dạo đầu” (tiểu thuyết, 1991); “Lão khổ” (tiểu thuyết, 1992); “Hiệp sĩ áo đỏ” (truyện vừa thiếu nhi, 1993)…

Bức tranh của em gái tôi là truyện ngắn đoạt giải nhì trong cuộc thi viết “Tương lai vẫy gọi” của báo Thiếu niên Tiền phong.

1. Câu hỏi 1 SGK trang 34
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Đọc kĩ văn bản, tìm ra các ý chính của văn bản.

Chú ý đến các chi tiết làm mạch truyện phát triển. Từ đó, viết bài tóm tắt.

b. Gợi ý trả lời

 Kiều Phương là một cô bé có tài năng hội hoạ đặc biệt. Vì cô bé tập vẽ nhiều nên mặt lúc nào cũng lem nhem. Cái tên Mèo được anh trai cô đặt cũng vì thế. Thế rồi, tài năng của Kiều Phương được chú hoạ sĩ Tiến Lê (bạn bố mẹ em) phát hiện ra. Cả nhà rất vui vẻ, chăm chút cho tài năng của Kiều Phương. Nhưng cũng từ đó, người anh trai Kiều Phương sinh lòng đố kị với tài năng của cô bé, luôn bực mình, cáu gắt với em. Kiều Phương được dự thi trại vẽ quốc tế. Bức tranh của em được giải nhất trong cuộc thi, trong đó cô bé vẽ chính anh trai mình. Bức tranh đã làm người anh hối hận vì sự nhỏ nhen của mình trước đây.

2. Câu hỏi 2 SGK trang 34
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Xem lại bài học “Sự việc và nhân vật trong văn tự sự” (phần Ghi nhớ, Ngữ văn 6 tập một, trang 38) để xác định nhân vật chính của truyện. Nhân vật chính bao giờ cũng bộc lộ rõ chủ đề tư tưởng của tác phẩm. Soi chiếu vào bài học để xác định nhân vật chính.

b. Gợi ý trả lời

Bức tranh của em gái tôi được kể lại bằng ngôi thứ nhất, (xưng “tôi”) bằng lời của nhân vật người anh. Nhân vật người anh trực tiếp tham gia vào các sự việc trong truyện. Với ngôi kể này, nhân vật sẽ bộc lộ tâm tư, tình cảm, suy nghĩ một cách tự nhiên, chân thật. Có những tâm sự sâu kín, lòng đố kị nhen nhóm lên trong suy nghĩ, nếu người anh không tự bộc lộ thì rất khó có thể nhìn nhận và diễn tả được. Và nhân vật cô em gái cũng được thể hiện qua diễn biến tâm trạng khác nhau của người anh, cung cấp một cái nhìn toàn diện cho người đọc. Tác giả khắc hoạ hai nhân vật: người em để ngợi ca, và người anh để thức tỉnh, thể hiện chủ đề tư tưởng của tác phẩm. Vì vậy, rõ ràng hai nhân vật này là nhân vật chính của truyện.

3. Câu hỏi 3 SGK trang 34
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Chú ý các thời điểm làm thay đổi tâm lí của người anh: trước và sau khi tài năng của cô bé Kiều Phương được phát hiện, và khi người anh đứng trước bức tranh “Anh trai tôi” được giải nhất.

Tại sao người anh lại có sự thay đổi trong tâm lí như vậy? Hãy đặt mình trong trường hợp người anh của Kiều Phương để trả lời câu hỏi này.

b. Gợi ý trả lời

Thời gian đầu, khi thấy Kiều Phương tự mày mò vẽ, tự pha chế thuốc vẽ thì người anh chỉ coi đó là một trò nghịch ngợm của trẻ con nhìn bằng con mắt kẻ cả pha chút tò mò, hiếu kì. Ngay cả cái tên Mèo đặt cho em gái cũng thể hiện thái độ kẻ cả ấy.

Sau đó, nhờ chú hoạ sĩ Tiến Lê mà tài năng hội hoạ của Kiều Phương được phát hiện. Đó cũng là lúc tâm trạng người anh thay đổi.

Trong khi cả nhà: bố, mẹ, chủ Tiến Lê đều ngạc nhiên, vui mừng và chăm chút cho tài năng của cô bé, thì người anh lại nảy sinh tâm trạng buồn, chán, thất vọng. Người anh cảm thấy bản thân không có một năng khiếu gì, tự thấy mình như bị bỏ quên, và “những lúc ngồi bên bàn học tôi chỉ muốn gục xuống khóc”. Từ đó, người anh không thể thân với em gái của mình như trước, hay gắt gỏng, quát mắng Kiều Phương chỉ vì một lỗi nhỏ, đến cả vẻ mặt Kiều Phương trước đây người anh vẫn thấy ngộ nghĩnh, đáng yêu thì bây giờ tôi cảm thấy nó như chọc tức tôi”.

Người anh quyết định làm công việc mà trước đây bản thân mình coi khinh không làm là: xem trộm. Vì tò mò, hiếu kì và ghen tị nên người anh vẫn xem trộm những bức tranh của Kiều Phương, rồi lén trút tiếng thở dài như thầm cảm phục tài vẽ của em gái.

Tâm lí mặc cảm, tự ti, ghen tị của nhân vật người anh cũng dễ hiểu. Đó là một thói xấu của con người nảy sinh trước một người khác có tài năng hơn mình. Nếu một người có tâm hồn trong sáng, bao dung, ham học hỏi thì tâm lí mặc cảm, đố kị sẽ giảm đi rất nhiều. Lẽ ra người anh phải mừng cho em gái. Trái lại, nhân vật cậu bé trong truyện chỉ vì lòng ích kỉ, mặc cảm, tự ti đã tự xa dần cô em gái của mình, tự thấy mình lạc lõng trong gia đình.  Cho đến khi, đứng trước bức tranh “Anh trai tôi” đoạt giải nhất của em gái, tâm trạng người anh có nhiều biến đổi quan trọng.

Bức tranh vẽ về chủ đề tự chọn trong cuộc thi vẽ quốc tế, Kiều Phương lại chọn chính anh trai mình với lời dạy của chú Tiến Lê:

“Cháu hãy vẽ cái gì thân thuộc nhất với cháu”.

Bức tranh đã làm anh trai cô bé ngạc nhiên đến sững sờ. Hơn nữa, hình ảnh cậu bé trong tranh được thể hiện dưới nét vẽ của Kiều Phương thật đẹp: “Trong tranh, một chú bé đang ngồi nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bầu trời trong xanh. Mặt chú bé toả ra một thứ ánh sáng rất lạ. Toát lên từ cặp mắt, tư thế ngồi của chú không chỉ sự suy tư mà còn rất mơ mộng nữa”.

Bức tranh đẹp và hoàn hảo đã khiến cậu bé thoạt tiên là sự ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau đó là xấu hổ. Đó là một tâm trạng rất phức tạp, đan xen nhiều cung bậc khác nhau.

Cậu ngỡ ngàng vì mình trở thành trung tâm của bức tranh đoạt giải nhất quốc tế. Hãnh diện vì vẻ đẹp của chú bé trong tranh toát ra. Song những cảm giác “ngỡ ngàng, hãnh diện đã nhường chỗ cho sự “xấu hổ”. Người anh đã nhận ra sự hạn chế của bản thân, xấu hổ vì những hành vi không tốt với em của mình trước đây. Dù cậu đã nhỏ nhen, ích kỉ, đối kị với tài năng của em, nhưng trong ánh mắt của cô em gái hồn nhiên, trong sáng và nhân hậu ấy cậu vẫn là một người anh trai tuyệt vời, đẹp đẽ và thánh thiện. Cậu tự cảm thấy mình không xứng đáng, không đẹp như bức tranh được giải.

Cậu đã phải đặt ra câu hỏi cho chính lòng mình: Dưới mắt em tôi, tôi hoàn hảo đến thế kia ư? Và cậu bé đã nhận ra, bức tranh hoàn hảo ấy có được là do tấm lòng nhân hậu của em gái mình.

4. Câu hỏi 4 SGK trang 34
a. Hướng dẫn tìm hiểu

| Đoạn kết của truyện là một kết thúc mở, gợi ra một sự liên tưởng phong phú cho người đọc. Cậu bé không trả lời mẹ, nhưng đã trả lời với chính lòng mình. Hãy suy nghĩ về câu nói của cậu bé: “Không phải con đâu. Đây là tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy”.

b. Gợi ý trả lời

Cậu bé không thể trả lời câu hỏi của bà mẹ, vì cậu đang xúc động muốn khóc. Cậu nhận ra bức chân dung của mình được vẽ bằng chính tâm hồn và lòng nhân hậu của cô em gái.

Đấy chính là lúc cậu bé tự thức tỉnh, tự nhận ra những khiếm khuyết của bản thân, sự ích kỉ, hẹp hòi, lòng đố kị của mình trước đây. Và chắc hẳn, tấm lòng nhân hậu của Kiều Phương sẽ là điểm sáng thắp lên niềm tin, tình cảm trong sáng cho người anh trai của mình trong tương lai. Nhân vật người anh dù đã có lúc để những nhỏ nhen, ích kỉ, hẹp hòi xâm chiếm suy nghĩ, tình cảm của mình, nhưng trước sau cậu vẫn là ngời anh yêu em hết mực. Cậu có thể dửng dưng, thậm chí ghen tị với tài năng của cô em gái nhưng không thể vô tình trước lòng nhân hậu, tâm hồn trong sáng, thánh thiện của em.

5. Câu hỏi 5 SGK trang 34
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Kiều Phương là một cô bé có tài năng và phẩm chất trong sáng, gần gũi với lứa tuổi thiếu niên, ta có thể gặp trong cuộc sống đời thường.

Dựa vào ba câu hỏi trên trong bài học, đồng thời đối chiếu cô bé với người anh trai để thấy được những nét đẹp trong tâm hồn cô bé. Nét đẹp nào của cô bé làm em cảm mến? Từ đó, viết những dòng cảm xúc của bản thân về nhân vật Kiều Phương. 

b. Gợi ý trả lời

Nhân vật cô bé Kiều Phương trong truyện có nhiều nét đáng mến: sự hồn nhiên, vô tư của tâm hồn trẻ thơ, tài năng, lòng độ lượng, và lòng nhân hậu. Em hồn nhiên, vô tự nhận cái tên Mèo do anh trai đặt, vui vẻ dùng tên đó xưng hô với bạn bè. Cô bé hiếu động lục lọi đồ đạc trong nhà, tự pha chế màu vẽ, rồi vui vẻ đi làm những công việc bố mẹ phân công, vừa làm vừa hát. Tài năng hội hoạ của em đã được công nhận và giành giải thưởng cao nhất trong kì thi vẽ quốc tế.

Song ở cô bé tài năng hồn nhiên vô tư này, tâm hồn trong sáng và tấm lòng nhân hậu mới là nét đáng quý nhất. Với lòng nhân hậu, cô bé đã vẽ lên bức tranh trong sáng, đẹp đẽ về người anh trai của mình, dù biết rằng đã có lúc anh không thân thiện, tỏ ra lạnh nhạt với mình. Soi vào bức tranh ấy, anh cô đã nhận ra chính bản thân mình, đã vượt lên trên lòng đố kị, ích kỉ để hoàn thiện bản thân.

Lòng nhân hậu chính là một thứ tình cảm thiêng liêng, cao quý của mỗi người, giúp con người xích lại gần nhau và yêu thương nhau.

c. Mở rộng kiến thức

Tình yêu thương vốn là tình cảm thiêng liêng và cao quý của con người. Tình yêu thắp sáng niềm tin, hy vọng cho chúng ta hướng về tương lai tươi đẹp, và khi đi vào thơ ca, tình yêu thương cũng lung linh sắc màu. Nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn đã gửi gắm tình cảm anh em, tình cảm gia đình vừa thân thương, vừa ấm lòng người trong bài thơ Làm anh.

Làm anh khó đấy

Phải đâu chuyện đùa

Với em bé gái

Phải “người lớn” cơ!

Khi em bé khóc

Anh phải dỗ dành

Nếu em bé ngã

Anh nâng dịu dàng

Mẹ cho quà bánh

Chia em phần hơn

Có đồ chơi đẹp

Cũng nhường em luôn

Làm anh thật khó

Nhưng mà thật vui

Ai yêu em bé

Thì làm được thôi!

This div height required for enabling the sticky sidebar
Tài Liệu Chùa