Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem :

WEBSITE TẢI TÀI LIỆU NHIỀU NGƯỜI TIN TƯỞNG NHẤT VIỆT NAM

So sánh

img

Hướng dẫn soạn văn 6 – soạn bài So sánh – Tài Liệu Chùa

Thuộc mục lục Soạn văn 6 | Soạn văn lớp 6 | Soạn văn 6 Bài 19 | Soạn bài So sánh | Tài Liệu Chùa

soạn văn 6 soạn bài So sánh
soạn văn 6 soạn bài So sánh

Mục đích của bài học, giúp các em củng cố, nâng cao kiến thức về phép tu từ so sánh đã học ở bậc Tiểu học.

A. HƯỚNG DẪN TÌM HIỂU BÀI

I. So sánh là gì?

 So sánh là:

– Đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng; – Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. Ví dụ:

Trăng như cái liềm vàng.

(Nam Cao)

(Đối chiếu sự vật này – trăng – với sự vật khác – cái liếm vàng – trên cơ sở có sự tương đồng về hình dáng).

Trong các văn bản nghệ thuật, so sánh thường dùng với mục đích tu từ, vì thế nếu lược bỏ so sánh, câu văn sẽ mất đi tính sinh động và gợi tả rõ rệt…

Ví dụ: + Có dùng phép so sánh:

Những con cá nhụ béo núc, trắng lốp, bóng mượt như được quét một lớp mỡ ngoài vảy.

(Thi Sảnh)

+ Không dùng phép so sánh:

Những con cá nhụ béo núc, trắng lốp, bóng mượt. | Tuy nhiên, không phải lúc nào dùng so sánh cũng tạo ra được những câu văn có sức gợi tả.

Những câu trích dẫn trong SGK trang 24, có những tập hợp từ chứa hình ảnh so sánh sau:

Trẻ em như búp trên cành.

Rừng được dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.

Trong câu a, trẻ em được so sánh với búp trên cành. Có thể so sánh được như vậy bởi giữa những sự vật này có nét tương đồng: trẻ em là chồi non, mầm non của đất nước còn búp trên cành thì búp là chồi non của cây.

– Trong câu b, rừng đước được so sánh với hai dãy trường thành là những sự vật có nét tương đồng về độ cao và dài.

Các sự vật, sự việc trong hai câu a và b được so sánh với nhau như vậy nhằm làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

II. Cấu tạo của phép so sánh

Mô hình cấu tạo đầy đủ của một phép so sánh gồm:

– Về A (nêu tên sự vật, sự việc được so sánh);

– Về B (nêu tên sự vật, sự việc dùng để so sánh với sự vật, sự việc nói ở vế A);

– Từ ngữ chỉ phương diện so sánh;

– Từ ngữ chỉ ý so sánh (gọi tắt là từ so sánh).

Ví dụ: Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện.

– Về A: Cái chàng Dế Choắt

– Về B: một gã nghiện thuốc phiện

– Từ ngữ chỉ phương diện so sánh: người gầy gò và dài lêu nghêu.

– Từ ngữ chỉ ý so sánh: như

Vế A

sự vật được so sánh 

Phương diện so sánh Từ so sánh Vế B

(sự vật dùng để so sánh)

Cái chàng Dế Choát  người gầy gò và dài lêu nghêu  như một gã nghiện thuốc phiện 

Trong thực tế, mô hình cầu cấu tạo nói trên có thể biến đổi ít nhiều:

– Các từ ngữ chỉ phương diện so sánh và chỉ ý so sánh có thể được lược bớt.

Ví dụ:

Vế A Phương diện so sánh Từ so sánh Vế B
Mỏ Cốc

Mũi Cà Mau

như

như

cái dùi sắt

mầm đất tươi non

– Về B có thể được đảo lên trước về A cùng với từ so sánh. Đây là loại so sánh thường được dùng trong thơ ca.

1. Điện những tập hợp từ chứa hình ảnh so sánh trong những câu đã dẫn phân I vào mô hình phép so sánh.

Vế A Phương diện so sánh Từ so sánh Vế B
Trẻ em

Rừng đước

 

Dựng lên cao ngất

như

như

búp bê trên cành

hai dãy trường thành vô tận

2. Các từ so sánh: bằng, như, tày, hơn, không bằng, kém…

3. Phân tích cấu tạo của phép so sánh trong những câu sau:

Trường Sơn: chí lớn ông cha

Cửu Long: lòng mẹ bao la sóng trào.

(Lê Anh Xuân)

Cấu tạo của phép so sánh trong hai câu thơ trên có điều đặc biệt: ác từ ngữ chỉ phương diện so sánh và từ so sánh được lược bớt.

Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất (Thép Mới)

Cấu tạo của phép so sánh trong câu trên có điều đặc biệt: nó không tuân theo mô hình đầy đủ của một phép so sánh là: vế A, vế B, từ ngữ chỉ phương diện so sánh và từ so sánh mà vế B được đảo lên trước về A cùng với từ so sánh.

B. HƯỚNG DẪN LUYỆN TẬP 

1. Bài tập yêu cầu các em dựa vào những mẫu đã cho trong bài tập tìm thêm cho mỗi loại một ví dụ khác.

Để làm bài tập này các em lưu ý:

– Đề bài không yêu cầu tìm thêm ví dụ giống như mẫu về mặt cấu tạo (đầy đủ hoặc không đầy đủ các bộ phận).

– Các ví dụ cần tìm phải phù hợp với những gợi ý đã cho trước (so sánh đồng loại: so sánh người với người, so sánh vật với vật; so sánh khác loại: so sánh vật với người, so sánh cái cụ thể với cái trừu tượng).

Sau đây là một số ví dụ:

a. So sánh đồng loại

– So sánh người với người

Lương y như từ mẫu (Thầy thuốc như mẹ hiền) (Hồ Chí Minh) – So sánh vật với vật:

Quả nhót như bóng đèn tín hiệu

Trỏ lối sang hè

Quả cà chua như cái đèn lồng nhỏ xíu.

Thắp mùa đông ấm những đêm thâu

(Phạm Tiến Duật)

Cây dừa nước, lá nhọn hoắt như hai hàng gươm giắt dài theo sống lá tua tủa, chĩa nhìn lên đe dọa trời. (Đoàn Giỏi)

b. So sánh khác loại

– So sánh vật với người:

Mẹ già như chuối chín cây

Như xôi nếp một, như đường mía lau

(Lời bài hát)

+ Cây tràm quấn dây tơ hồng như người đàn bà bồng con đứng xoã tóc, tay vẫy vẫy. (Đoàn Giỏi) .

So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng

 Con đi trăm núi ngàn khe

Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bấm

(Tố Hữu)

2. Bài tập này yêu cầu viết tiếp vế B vào những chỗ trống để tạo thành phép so sánh:

Dưới đây là một số thành ngữ, các em có thể tham khảo:

– Khoẻ như trâu, khỏe như voi, khoẻ như hùm…

– Đen như củ tam thất, đen như cột nhà cháy, đen như bồ hóng…

– Trắng như ngà, trắng như trứng gà bóc, trắng như tuyết…

– Cao như sếu, cao như cây sào, cao tựa núi Thái Sơn”…

Bài tập này yêu cầu các em tìm những câu văn có sử dụng phép So sánh trong các bài Bài học đường đời đầu tiên và Sông nước Cà Mau. Những câu văn có sử dụng phép so sánh trong:

Bài học đường đời đầu tiên:

– Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua.

– Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoan như cái lưỡi liếm máy làm việc.

– Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện.

– Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê.

– Chú mày hội như cú mèo thế này, ta nào chịu được.

– Đến khi định thần lại, chị mới trợn tròn mắt, giương cánh lên, như sắp đánh nhau.

– Mỏ Cốc như cái dùi sắt, chọc xuyên cả đất.

– Như đã hả cơn tức, chị Cốc đứng rỉa lông cánh một lát nữa rồi lại bay là xuống đầm nước, không chút để ý cảnh khổ đau vừa gây ra.

Sông nước Cà Mau:

– Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện.

-[..] gọi là kênh Bọ Mắt vì ở đó tụ tập không biết cơ man nào là bộ mắt, đen như hạt vừng, chúng cứ bay theo thuyên từng bầy như những đám mây nhỏ […]

– Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trăng.

-[…] trông hai bên bờ, rừng được dựng lên cao nhất như hai dãy trường thành vô tận.

-[…] những đống gỗ cao như núi chất dựa bờ […]

-[…] những ngôi nhà bè ban đêm ánh đèn măng sống chiếu rực trên mặt nước như những khu phố nối […]

-[…] đã điểm tô cho Năm Căn một màu sắc độc đáo, hơn tất cả các xóm chợ vùng rừng Cà Mau

This div height required for enabling the sticky sidebar
Tài Liệu Chùa