Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem :

WEBSITE TẢI TÀI LIỆU NHIỀU NGƯỜI TIN TƯỞNG NHẤT VIỆT NAM

Thạch Sanh

img

Hướng dẫn soạn văn 6 – soạn bài Thạch Sanh – Tài Liệu Chùa

Thuộc mục lục Soạn văn 6 | Soạn văn lớp 6 | Soạn văn 6 Bài 6 | Soạn bài Thạch Sanh | Tài Liệu Chùa

Soạn văn 6 soạn bài Thạch Sanh
Soạn văn 6 soạn bài Thạch Sanh

Đọc lại lí thuyết về truyện cổ tích ở bài học trước (trang 72) để có cái nhìn khái quát về thể loại này.

1, Câu hỏi 1 SGK trang 66
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Đọc lại đoạn đầu của truyện: “Ngày xưa ở quận Cao Bình… mọi phép thần thông”. Chú ý đọc phần Chú thích trong SGK để hiểu rõ nội dung văn bản.

b, Gợi ý trả lời

Sự ra đời của Thạch Sanh có chỗ khác thường, vì Thạch Sanh là thái tử ở trên trời, được Ngọc Hoàng phái xuống đầu thai làm con của hai vợ chồng già nghèo khó nhưng tốt bụng luôn giúp đỡ mọi người. Điều đặc biệt là, bà mẹ Thạch Sanh có thai mấy năm mới sinh ra chàng. Trong khi đó, những bà mẹ phàm trần chỉ mang thai 3 tháng 10 ngày là sinh nở.

Khi Thạch Sanh biết dùng búa, Ngọc Hoàng cho thiên thần xuống dạy cho đủ các môn võ nghệ và phép thần thông. Tuy nhiên, sự ra đời của Thạch Sanh vẫn có phân giống với những cậu bé phàm trần. Chàng cũng sinh ra trong một gia đình nghèo, cha mẹ mất sớm, chỉ có một cái búa là gia tài duy nhất. Chàng cũng là đứa bé mồ côi như bao đứa bé khác trong xã hội.

Như vậy Thạch Sanh vừa có nguồn gốc thần tiên, vừa có nguồn gốc người thường. Sức mạnh của chàng có được là sự kết tinh giữa cái bình thường (người trần) với các phi thường (thần tiên). Trong truyện, Thạch Sanh sớm mồ côi cha mẹ, có một cuộc sống nghèo khổ, phải tự mình lao động kiếm sống như bao người dân nghèo khác.

Hình tượng nhân vật Thạch Sanh hoi lên sự cảm thông sâu sắc của nhân dân với số phận của những người nghèo khổ, nổ cối trong xã hội. Thạch Sanh trở thành người anh hùng nghĩa hiệp, trừ hại cho dân, bảo vệ công lí là ước mơ của nhân dân về một xã hội công bảng tốt đẹp. Thạch Sanh còn là hiện thâ1 của niềm tin về sức mạnh, khá năng kì lạ có trong mỗi con người bình thường củ nhân dân.

2. Câu hỏi 2 SGK trang 66
a. Hướng dẫn tìm hiểu 

Đọc lại đoạn văn từ: “Một hôm, có người hàng rượt… bọ hung”.

Đoạn văn này gồm nhiều sự kiện liên quan đến việc thử thách Thạch Sanh, mỗi sự kiện được diễn đạt 11gin gọn về một tình huống thử thách nhân vật. Cần đọc kĩ từng sự kiện trước khi trả lời câu hỏi.

b. Gợi ý trả lời

Trước khi được kết hôn với công chúa, Thạch Sanh đã trải qua nhiều tai biến nối tiếp nhau. Thạch Sanh đã lần lượt vượt qua những thử thách này, và bộc lộ phẩm chất đang quý của một chàng dũng sĩ nghĩa hiệp.

Có thể nói phần lớn những khó khăn này đều liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến Lí Thông. Lí Thông lợi dụng đức tính thật thà, chất phác của Thạch Sanh để lừa gạt chàng nhiều lần. Hắn kết nghĩa anh em với chàng vì thấy chàng có sức khỏe phi thường. Hắn lừa Thạch Sanh đến miếu thờ để thể mạng cho chằn tinh. Tại miếu thờ, Thạch Sanh đã đánh nhau với chằn tinh. Chắn tinh vốn là một con quái vật, có nhiều phép lạ, thường ăn thịt người. Quan quân nhà vua đã nhiều lần muốn diệt trừ nhưng đều thất bại. Thạch Sanh đã dùng sức mạnh của mình: lưỡi búa và võ thuật để giết chết con quái vật gian ác, xách đầu mang về. Nhưng Lí Thông đã lừa Thạch Sanh, cướp công của chàng.

Sau đó, Thạch Sanh lại giúp Lí Thông tìm tung tích của đại bàng, giết chết tại bàng cứu công chúa. Lí Thông đã vô ơn, sai quấn lấy đá lấp kín cửa hàng, không cho chàng lên mặt đất.

Những chi tiết, Thạch Sanh đánh chằn tinh, diệt đại bàng mang dáng dấp của chàng dũng sĩ diệt quái vật, diệt ác, trừ hại cho nhân dân vừa thể hiện tài năng, sức mạnh phi thường của người anh hùng, vừa thể hiện phẩm chất nghĩa hiệp đáng quý.

Tại nơi ở của đại bàng, Thạch Sanh đã giải thoát cho con trai vua  Thủy Tề. Chàng được mời xuống thủy phủ chơi, được đối đãi hậu hĩnh. Vua Thủy Tề để trả công chàng, đã biểu nhiều bạc vàng châu báu. Thạch Sanh từ chối và chỉ xin một cây đàn. Thạch Sanh tuy xuất thân nghèo khổ, tự lao động kiếm sống, nhưng trước vàng bạc, châu báu, chàng không nảy lòng tham, biểu hiện một tâm hồn cao đẹp. Người anh hùng làm việc tốt vì nghĩa chứ không vì lợi. Thạch Sanh trở thành một hình ảnh đẹp, thật thà chất phác, hiền lành và tốt bụng có một tâm hồn trong sáng, nghĩa hiệp và rộng lượng.

Song, khó khăn vẫn chưa chấm dứt, cái xấu, cái ác vẫn còn hãm hại chàng. Hồn chằn tinh và đại bàng còn báo thù chàng. Chúng lấy của trong kho nhà vua, giấu ở gốc đa (nơi chàng ở) để vu va chàng ăn cắp. Vì vậy, Thạch Sanh đã bị bắt vào ngục….

Như vậy, Thạch Sanh đã trải qua một chuỗi khó khăn, thử thách. Mỗi thử thách lại có mức độ khác nhau, càng làm sáng rõ những đức tính tốt đẹp của chàng. Qua những thử thách ấy, Thạch Sanh bộc lộ phẩm chất tốt đẹp: chất phác, thật thà, tốt bụng, dũng cảm, nghĩa hiệp, nghệ sĩ.

Chi tiết đánh chằn tinh, đại bàng có nhiều ý nghĩa: khẳng định sức mạnh vô song, võ nghệ cao cường của Thạch Sanh. Chằn tinh, đại bàng là hiện thân của cái ác, có nhiều phép thuật khôn lường nhưng không làm chàng khuất phục. Sức mạnh của Thạch Sanh là sức mạnh của chính nghĩa, chiến thắng của chàng cũng là chiến thắng của chính nghĩa. Chàng là hiện thân của chính nghĩa, là vị cứu tinh của nhân dân, thay dân mà trừ bạo ngược.

Hình tượng người anh hùng Thạch Sanh tỏa sáng toàn bộ câu chuyện, phản ánh ước mơ của nhân dân về một người anh hùng lí tưởng, diệt trừ cái ác, mang lại hạnh phúc cho nhân dân.

3. Câu hỏi 3 SGK trang 66
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Trong truyện, Thạch Sanh va Lí Thông đối lập nhau về mọi mặt.

Đọc kĩ toàn bộ câu chuyện, đối chiếu hành động của hai nhân vật để tìm ra sự đối lập, qua đó nhận xét tính cách của họ.

b. Gợi ý trả lời

Trong truyện Thạch Sanh, hai nhân vật Thạch Sanh và Lí Thông luôn đối lập nhau về tính cách và hành động. Thạch Sanh là hiện thân của cái đẹp, cái thiện, chất phác, thật thà, dũng cảm, nghĩa hiệp. Lí Thông lại dối trá, lừa đảo và hèn nhát.

Nếu Thạch Sanh dũng cảm, lập nhiều chiến công, có tấm lòng khoan dung thì Lí Thông lại xấu xa, xảo quyệt, ích kỷ, tìm mọi thủ đoạn để hãm hại và cướp công của Thạch Sanh.

Hành động của Lí Thông trong những lần lừa gạt Thạch Sanh, cướp công của chàng (lừa Thạch Sanh đến miếu, lấy đá lấp cửa hang hại chàng) đều xuất phát từ lòng tham vô đáy, vì lợi ích cá nhân mà quên đi tình nghĩa con người. Đó là những hành động của kẻ tiểu nhân ác độc và gian xảo.

Trái lại, Thạch Sanh luôn làm việc nghĩa, không màng danh lợi, không cần được người bị nạn trả ơn (cứu con trai vua Thủy Tề, bắn đại bàng bị thương khi nó cắp người). Cho đến khi Thạch Sanh nhận rõ bộ mặt gian ác của Lí Thông: lừa gạt, cướp công lao của chàng, sát hại chàng, Thạch Sanh không trừng phạt mà tha bổng cho mẹ con họ về quê làm ăn.

Cuối cùng, trời vẫn trừng phạt mẹ con Lí Thông, cho sét đánh chết. Còn Thạch Sanh được kết duyên cùng công chúa, được lên ngôi vua.

c. Mở rộng kiến thức

Tìm đọc thêm các truyện cổ tích khác: Cây khế, Tấm Cám, Cây tre trăm đốt, Sọ Dừa…

4, Câu hỏi 4 SGK trang 67
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Đọc lại đoạn văn: “Nhà vua gả công chúa… đã nhường ngôi cho Thạch Sanh”.

Chi tiết tiếng đàn thân, niêu cơm thân vừa là biểu tượng mang ý nghĩa của truyện, vừa là yếu tố hoang đường, tạo nên sự hấp dẫn cho câu chuyện. Các chi tiết này đóng vai trò gì trong truyện, từ đó nêu lên ý nghĩa của chúng.

b. Gợi ý trả lời

Truyện Thạch Sanh có nhiều chi tiết thần kỳ, trong đó đặc sắc nhất là chi tiết tiếng đàn và niêu cơm thần.

Tiếng đàn trong truyện là một biểu tượng, mang ý nghĩa tượng trưng sâu sắc. Tiếng đàn đã giải cân cho công chúa, giải oan cho Thạch Sanh, và khiến quân lính 18 nước chư hầu phải xin hàng. Tiếng đàn là tiếng nói phân trần lẽ phải, là tiếng nói của chính nghĩa, của công lý. Vì vậy, không cần phải đổ máu, không động binh đao, Thạch Sanh chỉ gây đàn đã làm quân địch tan rã, đầu hàng. Như vậy, tiếng đàn còn có ý nghĩa thể hiện niềm yêu chuộng hòa bình của nhân dân ta.

Bên cạnh chi tiết tiếng đàn, niêu cơm thân cũng là một biểu tượng kì diệu. Niều cơm dùng để lại những kẻ bại trận. Một niêu cơm thân kì, quân sĩ 18 nước ăn mãi không hết. Niều cơm thể hiện tình cảm chân thành mộc mạc, vừa thể hiện tấm lòng nhân đạo của chàng đối với kẻ bại trận. Niêu cơm thần là ước mơ của nhân dân ta về lao động sản xuất, mùa màng tươi tốt, lương thực dư thừa, đủ cho hàng ngàn, hàng vạn người ăn.

Ngoài hai chi tiết này, truyện còn có chi tiết thần kì khác: cung tên vàng, thần tiên dạy võ nghệ, phép lạ, thái tử đầu thai… có tác dụng làm tăng sức hấp dẫn của truyện, làm câu chuyện đậm không khí cổ tích.

Truyện cổ tích thường có những chi tiết kì lạ, hoang đường giống như thần thoại và truyền thuyết, những yếu tố thể sự, đời sống thế tục đã được gia tăng trong truyện cổ tích. Vì thế, truyện cổ tích dù còn yếu tố hoang đường, nhưng vẫn gần với cuộc sống con người. Ở đó, truyện có kẻ giàu người nghèo, có sự bất công và đấu tranh chống áp bức, bất công trong xã hội.

5. Câu hỏi 5 SGK trang 67
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Cần nhớ: Truyện cổ tích thường kết thúc có hậu. Người tốt được hạnh phúc, kẻ ác bị trừng trị, thể hiện khát vọng của nhân dân về một cuộc sống tốt đẹp, công bằng

b. Gợi ý trả lời

Kết thúc truyện Thạch Sanh, mẹ con Lí Thông bị chết, biến thành bọ hung suốt đời sống trong những chỗ cho bản là một sự trừng phạt đích đáng cho những kẻ độc ác, không có tình người.

Ngược lại, Thạch Sanh tốt bụng, nghĩa hiệp được đền đáp xứng đáng, được kết duyên cùng công chúa và được lên ngôi vua. Cách kết thúc này thường phổ biến trong các truyện cổ tích – cách kết thúc có hậu thể hiện triết lí sống “ở hiền gặp lành”, “ác giả ác báo”, kẻ ác bị trừng trị đích đáng, người tốt được hưởng phúc lành của nhân dân ta.

Kết thúc có hậu trong truyện cổ tích phản ánh nguyện vọng của nhân dân ước mơ một cuộc sống tốt đẹp, công bằng, không có áp bức, không có bất công.

Các truyện cổ tích khác cũng có kết thúc như vậy, như người anh tham lam trong truyện Cây kể đã lội xuống vực chết; hai cô chị độc ác của cô Út trong Sọ Dừa đã đi biệt xứ; lão nhà giàu tham lam, thất hứa phải gả cô Út cho anh Khoai (Anh trai cày và lão nhà giàu)…

Tư liệu tham khảo

Để bổ trợ kiến thức cho bài học, dưới đây xin được trích dẫn bài bình về truyện Thạch Sanh của Hoàng Tiến Tựu.

THẠCH SANH

I.

Thật khó có thể tìm thấy trong kho tàng truyện cổ dân gian Việt Nam một tác phẩm vừa lớn về đề tài và nội dung, vừa phong phú về loại hình nhân vật và chặt chẽ, hoàn chỉnh về kết cấu nghệ thuật như truyện Thạch Sanh.

Ở đây vừa có đấu tranh thiên nhiên chống các loài ác thú (ở trên trời “Đại Bàng”, ở mặt đất “Trăn Tinh”, trong hang động “Hồ Tinh”)

vừa có đấu tranh giai cấp trong xã hội (giữa Thạch Sanh và Lí  Thông); lại có cả đấu tranh dân tộc chống ngoại xâm (với quân “mười tám nước chư hầu”) và đấu tranh cho tình yêu đôi lứa (của Thạch Sanh và công chúa). Trong truyện cổ tích nói riêng cũng như truyện cổ dân gian nói chung của nước ta, có rất nhiều những nhân vật độc đáo và tiêu biểu về mặt này hay mặt khác cho trí tuệ, tài năng, tâm hồn, phẩm chất của con người Việt Nam trong những địa phương và những thời kì khác nhau của lịch sử dân tộc (Lạc Long Quân, Thánh Gióng, Chủ Đồng Tử, Mị Châu, nàng Tô Thị, vợ chàng Trương, cô Tấm…). Nhưng có lẽ không nhân vật nào có nhiều mặt hoạt động rộng lớn, nhiều chiến công, nhiều loại kẻ thù và nhiều tài năng, phẩm chất đạo đức như Thạch Sanh. Có thể nói, trong những nhân vật chính diện mà truyện cổ tích Việt Nam đã xây dựng nên, Thạch Sanh là con người đẹp nhất, tiêu biểu nhất và hoàn hảo nhất.

Xét về nguồn gốc nhân vật, theo truyện kể, Thạch Sanh vốn là Thái tử con Ngọc Hoàng được đầu thai vào nhà họ Thạch (ở Cao Bằng) để đền ơn đáp nghĩa cho ông bà Thạch Nghĩa ăn ở có đức, cá nhân. Như vậy là chàng có nguồn gốc thần tiên, là “người trời”. Nhưng sau khi đầu thai vào nhà họ Thạch, Thạch Sanh đã sinh ra và lớn lên thành một con người ở cõi trần, trong xã hội phong kiến Việt Nam, có cha mẹ, họ tên, quê hương, nghề nghiệp và vị trí trong gia đình, xã hội rất rõ ràng, cụ thể. Điều này không phải nhân vật cổ tích nào cũng có, nó làm cho hình tượng nhân vật Thạch Sanh vừa có tính khái quát hóa, vừa giàu tính cụ thể, sống động.

Thạch Sanh mất cha từ khi còn ở trong bụng mẹ, rồi mất luôn cả mẹ, sống mồ côi một thân một mình từ tủm bé. Đó là đặc điểm có tính phổ biến của các nhân vật chính diện trong truyện cổ tích thần kì, thiểu 13ó, Thạch Sanh không thể xếp vào hàng ngũ những nhân vật cổ tích đích thực của Việt Nam và thế giới. Ngoài đặc điểm cổ tích, nhân vật này còn có cả những tính chất củ:1 lầ1 vật thần thoại và truyền thuyết anh hùng. Việc Thạch Sanh diệt Trăn Tinh, Đại Bàng, Hồ Tinh rất gần gũi, tương đồng với việc đánh Mộc Tinh, Ngư Tinh và Cửu vĩ Hồ Tinh của Lạc Long Quân (trong huyền thoại Lạc Long Quân – Âu Cơ); niêu cơn thân của Thạch Sanh cũng là một mô-típ đã có trong truyện Khổng Minh Không, việc chống quân xâm lược “mười tám nước chư hầu” lại làm cho Thạch Sanh gần với những nhân vật anh hùng trong truyền thuyết chống ngoại xâm. Nhưng về cơ bản, Thạch Sanh vẫn là một nhân vật cổ tích. Truyện cổ tích kế thừa và phát triển những sáng tạo về nội dung và nghệ thuật của các thể loại ra đời trước nó (thần thoại, truyền thuyết, anh hùng ca…) để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình là tự nhiên và dễ hiểu. Đó cũng là quy luật phát triển chung của văn học nghệ thuật.

II.

Chiến công, sự nghiệp to lớn của Thạch Sanh gắn liền với tài năng và phẩm chất khá toàn diện của chàng. Và tác giả dân gian đã phản | ánh, thể hiện điều đó hết sức thành công bằng nghệ thuật của truyện cổ tích.

Ngoại hình của Thạch Sanh được phác họa đơn sơ nhưng rõ nét. Đó là một chàng trai khỏe mạnh, khôi ngô “mặt đỏ mày xanh”, mình trần, đóng khố. Gia tài vốn liếng của chàng chỉ có hai thứ là “cây rìu” và cái “gốc đa”.

Tuy rằng nghèo nàn, ít ỏi, nhưng như thế là Thạch Sanh đã có ba điều kiện cơ bản ban đầu – con người với sức khỏe, tài năng, nghị lực; công cụ lao động và mảnh đất quê hương để từ đó mà làm nên tất cả.

Nhờ cây rìu của cha để lại, Thạch Sanh đã chém được đầu Trăn Tinh. Sau khi đốt xác con quái vật, chàng đã có thêm chiếc “cung vàng” kì diệu – chiến lợi phẩm quan trọng đầu tiên của chàng. Nhờ có “cung vàng”, Thạch Sanh đã diệt được Đại Bàng, cứu được nàng công

chúa và Thái tử con vua Thủy Tề. Được thêm “cây đàn thân”. Thạch Sanh tiếp tục giải quyết khó khăn và lập nên những kì tích mới.

| 0 nhân vật Thạch Sanh cái bình dị gắn với cái phi thường, sức người kết hợp với sức thân một cách chặt chẽ, hài hòa.

| Những lần bị Lí Thông và yêu quái lãm hại, Thạch Sanh không có ông Bụt hiện lên giúp đỡ nhưng Thạch Sanh lại có trong tay những phương tiện kì diệu (cung vàng, đàn thân, niêu cơm thần) và từ năm mười ba tuổi, Thạch Sanh đã được Tiên Ông (theo lệnh của Ngọc Hoàng) dạy cho những phép thần thông, khiến cho chàng có cả tài năng của corì người và thần thánh.

Cây đàn thân của Thạch Sanh thật vô cùng kì diệu, nó đã giúp chàng vạch tội Lí Thông, giải cấm cho công chúa và làm mềm lòng, nhụt chí đội quân xâm lược của “mười tám nước chư hầu”. Nhưng nghĩ cho kĩ thì sẽ thấy tiếng “đàn thân” cũng thực hiện những chức năng, phát huy những tác dụng tích cực như tiếng “đàn ngươi”. Đó là tiếng đàn hòa bình, nhân đạo, tiếng nói tình yêu và công lí.

Một điều rất thú vị và đáng nói là, khi vào tay Thạch Sanh thì cây đàn thân mới phát huy công hiệu và tác dụng kì diệu của nó, vua Thủy Tề có nó mà vẫn phải chịu bó tay để cho yêu quái bắt con giam hãm trong “cũi sắt”. Với rìu sắt và cung vàng, Thạch Sanh là một dũng sĩ trong đấu tranh thiên nhiên, diệt trừ ác thú, với cây đàn thân, Thạch Sanh lại được tác giả dân gian xây dựng như một nghệ sĩ anh hùng trong đấu tranh xã hội cho cuộc sống yên vui, cho tình yêu và lẽ phải.

III.

Sẽ là phiên diện và thiếu sót nếu không chú ý đến quan hệ giữa Thạch Sanh với Lí Thông. Tuy Thạch Sanh có nhiều loại kẻ thù khác nhau, nhưng kẻ thù chủ yếu, nguy hiểm và lâu dài nhất của chàng chỉ có một, đó là Lí Thông. Lí Thông đối lập với Thạch Sanh một cách toàn diện và sâu sắc. Có thể nói: Thạch Sanh với Lí Thông, đó là sự đối lập giữa thiện và ác, lao động và bóc lột, thật thà và xảo trá, vị tha và vị kỉ, anh hùng và bạc nhược, cao thượng và thấp hèn.

Từ chỗ lợi dụng tình cảm anh em kết nghĩa để bóc lột sức lao động của Thạch Sanh. Lí Thông đã lừa dối Thạch Sanh đi chết thay cho nó,

rồi lại cướp công của chàng một mình tận hưởng giàu sang, danh vọng. Trong cổ tích Việt Nam có khá nhiều những nhân vật tham lam, lộc ác (người anh trong truyện Cây } }, L11 nhà giàu trong truyện Cây tre trăm đốt, hai người chị trong 11’LLyn Sọ Dừa, hai mẹ con nhà Cám…), nhưng xét về mức độ của sự tham lam, xảo quyệt và tàn nhân, thì không một nhân vật nào có thể 50 sánh được với Lí Thông. Vì thế trôi đã không dung và cuối cùng mẹ con Lí Thông đã bị sét đánh chết, hóa thành con bọ hung, cười chơi chui rúc nơi nhơ bẩn. Việc để Thạch Sanh tha bổng cho mẹ con Lí Thông là ý đồ nghệ thuật rất độc đáo và cao tay của tác giả dân gian, nhằm làm cho tính cách nhân vật Thạch Sanh phát triển nhất quán và hoàn hảo. Thạch Sanh là con người sinh ra vì nghĩa, đúng như tên gọi của cha chàng: ông ” Thạch Nghĩa”. Thạch Sanh không ưa khóc than yếu đuối, cũng không thích giận hờn và không có nhu cầu trả thù như cô Tấm.

IV.

Mối quan hệ giữa Thạch Sanh với công chúa Quỳnh Nga là một mạch rẽ, một chủ đề phụ của truyện cổ tích có nội dung phong phú và quy mô rộng lớn này.

Việc Thạch Sanh bắn con Đại Bàng chang cáp nàng công chúa bay qua “gốc da” của chàng diễn ra rất tự nhiên như là một sự tình cờ, nhưng đó là sự “tự nhiên” và “tình cờ” của nghệ thuật và rất nghệ thuật. Chính sự “tình cờ” sáng tạo đó đã mở đầu cho lịch sử tốt đẹp của quan hệ giữa Thạch Sanh và công chúa Quỳnh Nga. Mối quan hệ này đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của chủ đề chính, của quan hệ Thạch Sanh – Lí Thông trong tác phẩm.

Sau khi nhà vua mở hội kén chồng cho công chúa và chọn người làm phò mã để nối ngôi, công chúa buồn vì chưa tìm được người tâm đầu ý hợp, nàng thơ thẩn ra chơi và 1 đào và bị Đại Bàng sà xuống cắp bay đi. Những chi tiết ấy rất quan trọng và giàu ý nghĩa. Như vậy là sau “hội kén chồng”, Đại Bàng đã “cưa” công chúa đến với Thạch Sanh làm cho hai người biết nhau, yêu nhau và lấy nhau. Đại Bàng là kẻ thù của công chúa và Thạch Sanh, nhưng xét về ý nghĩa khách quan nó lại có tác dụng như là một ông nai, bà mối phản diện của đội trai tài gái sắc này. Và công chúa Quỳnh Nga đã không thể tìm được

người bạn đời lí tưởng của mình ở trong “hội kén chồng” mà nàng lại tìm được ở dưới hang sâu trong khi nàng lâm nạn. Tục ngữ có câu:

Trai khôn tìm vợ giữa chợ đang đông

Gái không tìm chồng giữa chốn ba quân. Việc kén chồng của công chúa cho thấy nhiều điều có ý nghĩa.

Không có Thạch Sanh thì công chúa không thể nào thoát khỏi loài yêu quái. Thạch Sanh vừa là ân nhân vừa là bạn tình của nàng, tượng tự như Lục Vân Tiên và Nguyệt Nga trong truyện thơ của Nguyễn Đình Chiểu vậy. Nhưng về sau, vai trò của công chúa Quỳnh Nga trong cuộc đời và sự nghiệp của Thạch Sanh được tác giả dân gian xây dựng khác rất nhiều só với vai trò của Nguyệt Nga đối với Lục Vân Tiên trong tác phẩm của Nguyễn Đình Chiểu. Không có Thạch Sanh thì công chúa không thể thoát khỏi loài yêu quái. Và ngược lại, không có công chúa thì Thạch Sanh cũng khó mà trừng trị được Lí Thông để giải thoát cho mình. Trong ý nghĩa và tác dụng đó, công chúa lại vừa là bạn tình, bạn đời, vừa là “ân nhân” và “bạn chiến đấu” của Thạch Sanh trong đấu tranh xã hội. Cây đàn thân phải vào tay Thạch Sanh mới phát huy được hiệu quả, tác dụng. Trong trường hợp vạch tội và trừng trị Lí Thông thì ngoài Thạch Sanh phải có thêm công chúa thì tiếng nói công lí của đàn thân mới hiệu nghiệm, vì thế, tác giả dân gian đã bố trí để cho Thạch Sanh dùng tiếng đàn nói với công chúa một cách tinh tế. Qua tiếng đàn, công chúa đã nhận ra Thạch Sanh và hết câm. Từ đó dẫn đến việc nhà vua hạ lệnh giải phóng cho Thạch Sanh, cho phép Thạch Sanh kết duyên cùng công chúa và giao toàn quyền xử tội Lí Thông cho chàng.

Sự sắp xếp tình tiết và giải quyết các mối quan hệ ở đây của tác giả dân gian thật là thấu tình đạt lí và khéo léo tuyệt vời. Đây là một trong những màn “chung kết” độc đáo và hấp dẫn đặc biệt trong truyện cổ tích Việt Nam.

This div height required for enabling the sticky sidebar
Tài Liệu Chùa