Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem :

WEBSITE TẢI TÀI LIỆU NHIỀU NGƯỜI TIN TƯỞNG NHẤT VIỆT NAM

Sọ Dừa

img

Hướng dẫn soạn văn 6 – soạn bài Sọ Dừa – Tài Liệu Chùa

Thuộc mục lục Soạn văn 6 | Soạn văn lớp 6 | Soạn văn 6 Bài 5 | Soạn bài Sọ Dừa | Tài Liệu Chùa

Soạn văn 6 soạn bài Sọ Dừa
Soạn văn 6 soạn bài Sọ Dừa

Tìm hiểu về thể loại văn bản

Truyện cổ tích là loại truyện dân gian hướng tới những vấn đề nhân sinh, những quan hệ đời thường, có chức năng nhận thức con người, nhận thức những quan hệ giữa con người với con người, đồng thời giáo dục con người khát vọng hướng thiện

Truyện cổ tích thường kể về cuộc đời của một số kiểu nhân vật quen thuộc:

– Nhân vật bất hạnh: Sọ Dừa, Tấm Cám, Cây Khế…

– Nhân vật dụng si hoặc nhân vật có tài năng kì lạ: Thạch Sanh, Người khổng lồ đúc chuông…

Nhân vật thông minh hoặc ngốc nghếch: Em bé thông minh, chàng ngốc được hiện…

– Nhân vật là động vật được nhân hóa: Qua và công, Vụ kiện châu chấu…

Truyện cổ tích vẫn có các yếu tố kì ảo, hoang đường nhưng lực lượng thần kì không bao giờ là nhân vật chính. Nhân vật chính thường là con người, thậm chí là con người đời thường. Đây là điểm khác của cổ tích so với thân thoại. Cổ tích cũng không có chức năng đinh gia các nhân vật, sự kiện trong lịch sử như truyền thuyết. So với thần thoại, truyền thuyết, cổ tích thật sự là một sáng tác nghệ thuật dân gian.

1. Câu hỏi 1 SGK trang 54
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Đọc lại đoạn “Ngày xưa… tội nghiệp”, liên hệ với truyện Thánh Gióng đã học để thấy rõ sự ra đời khác thường của Sọ Dừa. Tuy nhiên sự ra đời của Thánh Gióng và cuộc sống sau này của chàng có nhiều điểm khác biệt so với Sọ Dừa. Từ đó tìm ra ý nghĩa và đối tượng thực sự mà truyện muốn hướng tới.

b. Gợi ý trả lời

Sọ Dừa là người trần có nguồn gốc thần tiên. Cậu được một bà mẹ bình thường sinh ra nhưng theo một cách kì lạ, khác thường: Bà mẹ vào rừng hái củi, khát nước quá nên uống nước mưa trong một cái sọ dừa, về nhà có thai và sinh ra một đứa bé không chân không tay, tròn như một quả dừa. So Dừa có hình thù kì quái như vậy, nhưng điều lạ hơn là ngay khi vừa sinh ra, cậu đã biết nói, lời nói có lý, có tình. Khi bà mẹ dịnh vứt con đi thì So Dừa lên tiếng: “Mẹ ơi, con là người đấy. Mẹ đừng vứt con đi mà tội nghiệp”.

Sự ra đời của Sọ Dừa tương tự sự ra đời của Gióng (Bà mẹ Gióng ra đồng ướm chân mình vào một vết chân to mà thụ thai). Tuy nhiên, Giáng sinh ra tuy không biết nói biết cười nhưng vẫn là một cậu bé khôi ngô tuấn tú, được bố mẹ yêu thương, còn Sọ Dừa có hình dạng xấu xí, kì quái, bị mẹ định vứt bỏ. Kể về sự ra đời của Sọ Dừa như vậy, người nghệ sĩ dân gian muốn thể hiện sự quan tâm đến những người bất hạnh, tàn tật, dị dạng, xấu xí, bày tỏ thái độ thông cảm, quý trọng họ.

c. Mở rộng kiến thức

Sọ Dừa là truyện cổ tích về người mang lột vật. Đây là kiểu truyện rất quen thuộc trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam và thế giới: truyện Lấy vợ cóc, Nàng tiên ốc, Hoàng tử sư tử… các nhân vật này thường gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống, nhưng cuối cùng được hưởng hạnh phúc.

2. Câu hỏi 2 SGK trang 54
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Tài năng của Sọ Dừa được bộc lộ dần dần thành một quá trình suốt toàn bộ câu chuyện. Vì thế để trả lời câu hỏi này cần đọc lại văn bản, xem kĩ chú thích để hiểu rõ từng chi tiết.

b. Gợi ý trả lời

Trong truyện, Sọ Dừa liên tục đối mặt với những thử thách. Từ đó, sự tài giỏi của chàng được bộc lộ. Sọ Dừa chăn bò rất giỏi, con nào con nấy bụng no căng, đến nỗi ai cũng phải ngạc nhiên. Chắc chắn Sọ Dừa ý thức được khả năng của mình thì mới hỏi con gái phủ ông làm vợ. Chàng đáp ứng lời thách cưới của phú ống một cách dễ dàng, tổ chức lễ cưới linh đình. Giai đoạn này, So Dừa còn đội lốt xấu xí. Tài năng, phẩm chất và hình dạng của chàng tốt là 2 nhau. Diện mạo Sọ Dừa càng xấu thì những phẩm chất và sự tài giỏi của chàng càng khiến mọi người ngạc nhiên, cảm phục.

Sau lễ cưới, Sọ Dừa biến hình thành một chàng trai khôi ngô tuấn tủ, chăm chỉ dùi mài kinh sử, thi đỗ Trạng nguyên, được cử đi sứ. Từ đây tài năng và hình dáng của chàng đã thống nhất với nhau. Chính vì thế hai người chị mới ghen tức với em gái vì có người chồng đẹp đẽ toàn diện. Sọ Dừa còn rất tài giỏi, có thể đoán trước được những bất trắc xảy ra nên đã trao cho vợ 3 vật thiết yếu mà sau này nhờ chúng nàng được an toàn. Đặc biệt, ở cuối truyện, chi tiết So Dừa sắp xếp rất khéo, giấu vợ trong buồng nhằm lật tẩy bản chất giả nhân giả nghĩa của 2 cô chị đã bộc lộ đầy đủ sự thông minh mẫn tiệp của chàng.

c. Mở rộng kiến thức

So sánh với các nhân vật tài năng khác trong truyện cổ: Thạch Sanh, Thánh Gióng… để thấy rằng tài năng của Sọ Dừa hầu hết là do tự thân chứ không phải do phép thần tiên bạn cho mà có (đỗ Trạng nguyên cho chăm chỉ dùi mài kinh sử của vợ ba vật rất bình thường do tài tiên đoán…). Những yếu tố thần kì chỉ xuất hiện ở giai đoạn đầu.

3, Câu hỏi 3 SGK trang 54
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Xem lại đoạn “Ngày mùa… đem cho chàng”; “Từ ngày cô em út…  hoang vắng”. So sánh nhân vật cô Út với hai người chị để hiểu thêm tính cách, phẩm chất của cô.

b. Gợi ý trả lời

Cô Út bằng lòng lấy Sọ Dừa vì tình yêu, không vì bất cứ lí do nào khác. Nhưng để có tình yêu ấy, cô phải là người tốt bụng, hiền lành, tính hay thương người. Ngay khi chưa biết Sọ Dừa là chàng trai khôi ngộ đội lốt xấu xí, cô đã đối đãi với Sọ Dừa rất tử tế, không như hai cô chị ác nghiệt, kiêu kì, thường hắt hủi Sọ Dừa. Nhờ có tấm lòng ấy, cô Út mới có cơ hội phát hiện ra hình dạng thật của Sọ Dừa mà “đem lòng yêu”.

Cô Út không chỉ tốt bụng, hiền lành mà còn là người con gái có nghị lực, can đảm, thông minh. Do vậy, khi gặp nạn, cùng những vật chồng dặn mang theo, cô đã an toàn, kiên trì sống trên đảo vắng cho tới ngày gặp lại chồng. Đối lập với hai cô chị, cô út là con nhà giàu sang nhưng tốt bụng, hiền lương, được người đời yêu thương và bao giờ cũng được đền đáp bằng hạnh phúc trọn vẹn, xứng đáng.

c. Mở rộng kiến thức 

Trong cuốn “Bình giảng truyện dân gian”, Hoàng Tiên Tựu có nhận xét về nhân vật cô Út khá chi tiết và cặn kẽ, toàn diện. Dưới đây xin được trích dẫn bài viết để bổ trợ kiến thức cho bài học.

“Chi tiết quan trọng đáng chú ý trước hết ở nhân vật này là việc đem cơm cho Sọ Dừa. Khác với hai người chị, cô ấy đến tận nơi, đưa cơm cho Sọ Dừa một cách tử tế. Nhờ vậy mà cô thấy được đúng con người thật của Sọ Dừa (một chàng trai khôi ngô tuấn tú, thổi sáo rất hay…). Và tình yêu đến với cô một cách rất tự nhiên, hợp lý. Có thể nói con mắt “tinh đời” và tấm lòng nhân hậu của cô đã giúp cô chọn được một người chồng lí tưởng. Điều đáng nói là người chồng cô chọn là “một đứa ở”, một đứa hình thù dị dạng khác thường. Không có con mắt “tinh đời” nhìn rõ được bản chất tốt đẹp của Sọ Dừa thì làm sao cô con gái út của phú ông có thể hành động như thể được?

Nhưng con mắt của cô chỉ “tinh đời” trong lĩnh vực tình yêu và hôn nhân, còn trong lĩnh vực khác có tỏ ra rất ngây thơ, ngờ nghệch. Vì thế mà cô đã bị hai người chị đánh lừa và hãm hại trong cuộc đi chơi thuyền trong lúc chồng cô chưa về.

Việc cô giữ gìn và sử dụng tốt ba thứ chồng dặn (con dao, hòn đá lửa, hai quả trứng gà) để vượt qua hiểm họa, duy trì sự sống trên hoang đảo cho đến lúc gặp chồng thể hiện rất rõ khả năng, nghị lực và phẩm chất của cô (sự dũng cảm, kiên trì, tháo vát, niềm tin, tình yêu chung thủy…).

Tác giả dân gian hầu như không để ý đến sự căm giận của nhân vật này đối với hai người chị gái. Cho tiên sau khi từ hoang đảo trở về nhà, người vợ Sọ Dừa chỉ làm theo lời chồng một cách ngoan ngoãn, dễ thương”.

4. Câu hỏi 4 SGK trang 54

Truyện Sọ Dừa kết thúc có hậu như tất cả các truyện cổ tích khác: Sọ Dừa trút bỏ lốt, thành đạt, lấy cô Út và hưởng hạnh phúc; hai cô chị độc ác phải bỏ đi biệt tích. Như câu 1 đã phân tích, So Dừa đại diện cho những người lương thiện, tật nguyền bất hạnh, thuộc tầng lớp hèn mọn trong xã hội. Vì thế, kết cục này thể hiện mơ ước đổi đời, có một cuộc sống tốt đẹp hơn của người lao động.

Mặt khác, Sọ Dừa, cô Út, bà mẹ là những người có phẩm chất tốt đẹp nên cuối cùng hạnh phúc còn hai cô chị đại diện cho cái ác phải trả giá. Truyện là ước mơ chiến thắng của cái thiện đối với cái ác, lập lại công bằng trong xã hội.

Ngoài ra, qua nhân vật Sọ Dừa với kết thúc tốt đẹp như vậy, người dân còn thể hiện ước mơ con người được đánh giá, công nhận không phải qua hình thức bề ngoài mà bằng những phẩm giá và tài năng thực sự.

5, Câu hỏi 5 SGK trang 54
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Đọc lại phần Ghi nhớ trong SGK.

Xem lại các câu hỏi trước.

Liên hệ với một số truyện tương tự.

b. Gợi ý trả lời 

Truyện So Dừa thể hiện ước mơ của người lao động (xem lại câu 4); đồng thời bộc lộ niềm cảm thông, tình thương của họ đối với những người bất hạnh. Qua sự vươn lên, chiến thắng cái ác của nhân vật, truyện hướng người đọc tới khát vọng hướng thiện.

This div height required for enabling the sticky sidebar
Tài Liệu Chùa