Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem :

WEBSITE TẢI TÀI LIỆU NHIỀU NGƯỜI TIN TƯỞNG NHẤT VIỆT NAM

Thánh Gióng

img

Hướng dẫn soạn văn 6 – soạn bài Thánh Gióng – Tài Liệu Chùa

Thuộc mục lục Soạn văn 6 | Soạn văn lớp 6 | Soạn văn 6 Bài 2 | Soạn bài Thánh Gióng  | Tài Liệu Chùa

Soạn văn 6 soạn bài Thánh Gióng
Soạn văn 6 soạn bài Thánh Gióng

Xem lại lý thuyết về truyền thuyết trang 7 để hiểu toàn diện hơn về truyện này.

1. Câu hỏi 1 SGK trang 22
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Thánh Gióng thuộc thể loại truyền thuyết, nghĩa là nằm trong phương thức tự sự. Vì vậy, để trả lời câu hỏi trên, phải có kiến thức cơ bản về phương thức sáng tác này nói chung và về nhân vật tự sự nói riêng.

Tự sự là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa. Nhân vật trong bản tự sự là những kẻ thực hiện các sự việc và là ke cược thể hiện trong văn bản. Nhân vật chính chóng vai trò chủ yếu trong việc thể hiện tư tưởng của văn bản. Nhân vật phụ chỉ giúp nhân vật chính thể hiện.

Ngoài ra có thể dựa vào tiêu đề văn bản để xác định nhân vật chính trong truyện. | Đồng thời, phải hiểu thế nào là chi tiết tưởng tượng, kì ảo (những chi tiết miêu tả, xây dựng những hình tượng, sự việc lạ lùng, khó gặp trong thực tế). Đọc lướt toàn văn bản để liệt kê những chi tiết này.

b. Gợi ý trả lời

Trong truyện Thánh Gióng có các nhân vật: Gióng, cha mẹ Gióng (vợ chồng ông bà lão nghèo hiếm con), sứ giả, những người dân góp gạo nuôi Gióng và theo Gióng giết giặc. Trong đó, Thánh Gióng là nhân vật chính được xây dựng bằng rất nhiều chi tiết tưởng tượng kì ảo và giàu ý nghĩa.

Đầu tiên, chúng ta phải xét đến những chi tiết kể về sự ra đời và tuổi thơ kì lạ của Gióng.

Sự ra đời của Gióng có dáng dấp sự đầu thai, giáng trần của một vị thần được trời phái xuống: Bà mẹ đặt chân mình vào vết chân to xem thua kém bao nhiêu, về nhà thụ thai tới 12 tháng (khác thường) sinh ra một cậu bé khôi ngô tuấn tú, lên 3 tuổi mà không biết nói biết cười. Kì lạ hơn, đứa trẻ ấy, khi nghe tiếng sứ giả rao tìm người cứu nước bỗng bật lên tiếng nói đòi đi đánh giặc. Từ hôm đó, cậu lớn nhanh như thôi, cơm in mấy cũng không no, áo vừa mặc xong đã căng đứt chỉ…

Đoạn truyện kể về việc Thánh Gióng ra trận có nhiều chi tiết không chi kì lạ mà còn giàu ý nghĩa. Đó là việc Thánh Gióng vươn vai từ cậu bé biến thành một tráng sĩ oai phong lẫm liệt: hình ảnh ngựa sắt phun lửa; chi tiết Gióng nhỏ bụi tre làng đánh giặc… Những chi tiết này tạo nên một không khí xung trận hào hùng.

Cuối cùng, chi tiết Gióng bay về trời, những dấu chân ngựa để lại nhiều ao đầm liên tiếp là những hình ảnh đẹp, kì ảo, lãng mạn, hoàn thiện hình tượng người dũng sĩ cứu nước hùng vĩ, thần thánh.

2, Câu hỏi 2 SGK trang 22+23 
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Phải xác định được vị trí của các chi tiết trong văn bản. Đó là những chi tiết quan trọng, đánh dấu bước phát triển của cốt truyện. Có thể liên hệ với lịch sử để hiểu thêm ẩn ý đằng sau chi tiết.

b. Gợi ý trả lời

Chi tiết tiếng nói đầu tiên của chú bé lên ba là tiếng nói đòi đánh giặc là một chi tiết chậm chất tưởng tượng, kì ảo. Nó ca ngợi ý thức đánh giặc, cứu nước trong hình tượng Gióng, đồng thời cũng đề cao tinh thần tự nguyện giết giặc bảo vệ đất nước của nhân dân. Khi đất nước lâm nguy, đến cả đứa trẻ cũng biết vùng lên đánh giặc (chi tiết mang tính ước lệ). Có thể liên hệ với chi tiết sứ giả rao tìm người tài giải cứu nước trong toàn dân. Xét ở một tầng nghĩa sâu hơn, Gióng là hình ảnh đại diện nhân dân. Đó là đông đảo quần chủng bình thường, thành lập. giu dị, không nổi danh xưng tên… nhưng khi nước nhà bị xâm lăng thì họ ngay lập tức đáp lời kêu gọi, họng hái, tự nguyện đứng lên chiến đấu.

Chi tiết Giọng đòi ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt trước hết nhấn mạnh vào lét chẹp khác thường của người cũng sĩ. Những phương tiện, vũ khí của chàng đã toát lên vẻ dũng mãnh, cứng cỏi, mạnh mẽ (roi sắt, giáp sắt), kì lạ, phi thường (ngựa sắt)… Đó cũng là những thành tựu kỹ thuật tối ưu của đất nước vào thời điểm đó (tập hợp những thợ rèn giỏi nhất về để rèn vũ khí). Điều này thể hiện quyết tâm, sự tập trung toàn lực để bảo vệ bờ cõi Tổ quốc.

Sau khi gặp sứ giả, Gióng lớn nhanh như thổi, bố mẹ không đủ sức nuôi, phải nhờ đến bà con hàng xóm. Mọi người đều vui lòng góp gạo nuôi Gióng. Điều này không chỉ cho chúng ta biết lòng yêu thương, nhân hậu, tình hàng xóm láng giềng bền chặt vốn là truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta mà còn thể hiện lòng yêu nước, quyết tâm đánh giặc của toàn dân. Ai cũng mong góp phần mình cho đất nước, mong Giống chóng lớn đủ mạnh chiến đấu với giặc ngoại xâm. Chi tiết này còn thể hiện: Gióng lớn lên bằng những thức ăn bình dị, mặc những thứ vải bình dị của nhân dân. Sức mạnh phi thường của Gióng được bắt nguồn, nuôi dưỡng từ những điều bình thường nhất. Như thế có thể coi sức mạnh ấy chính là sức mạnh toàn dân.

Chi tiết Gióng vươn vai thành tráng sĩ vào đúng lúc sứ giả mang giáp sát, ngựa sắt, loi sắt đến và giặc đã đến chân núi Trâu. Đó là thời điểm sống còn, khi vận mệnh đất nước bị đe dọa, chỉ còn trong gang tấc. Điều đó thể hiện sự trỗi dậy phi thương, tự gồng mình, biến mình thành dũng sĩ của nhân dân (Gióng là biểu tượng của nhân dân), dốc toàn lực chiến thắng giặc xâm lăng.

Qua chi tiết này chúng ta cũng hiểu được quan niệm của người xưa về người tu hùng: cao lớn, oai phong, có tầm vóc khác thường (thân hơn mười trượng – 3,33m. Đây là số liệu mang tính ước lệ, ý nói là rất cao).

Chi tiết Gióng nhổ tre bên đường chánh giặc là một chi tiết rất thú vị. Đây không hẳn là chi tiết kỳ ảo (nếu đặt trong hệ thống chi tiết trong truyện vì với sức mạnh phi thường như Gióng, việc nhổ cả một bụi tre là dễ hiểu) nhưng lại giàu ý nghĩa. Như vậy, Gióng đánh giặc không chỉ bằng những vũ khí tối tân (thời đó), mà bằng cả cây cỏ. Hình ảnh cây tre bình dị, quen thuộc, đâu đâu cũng gặp đã trở thành vũ khí hữu hiệu giết giặc ngoại xâm tạo một không khí nức lòng chiến đấu, nhấn mạnh tinh thần muốn người như một, đồng lòng cứu nước (đến cả cây có cũng có thể dùng làm vũ khí).

Hình ảnh Gióng cởi áo giáp sắt để lại, bay thẳng về trời sau khi thung giặc là một hình ảnh tuyệt đẹp về người anh hùng cứu nước không đợi trả ơn, coi đó là sứ mệnh của bản thân mình. Để Gióng bay về trôi nghĩa là người nghệ sĩ dân gian đã bất tử hóa, thần thánh hóa Gióng biến hình ảnh hào hùng lãng mạn ấy trở thành biểu tượng Đồng thời, cũng có thể hiểu Gióng chính là nhân dân là không là một tài cụ thể. Đánh giặc xong rồi, những người anh hùng áo vai ấy trở lại với cuộc sống đời thường, thầm lặng, bình dị, không đòi hỏi công lao.

 Lời giải thích: những vết chân ngựa nay thành những hồ ao liên tiếp vừa là sự khẳng định tính chất phi thường, lớn lao của hình tượng Gióng vừa có ý nghĩa xác định chấu tích của người anh hùng. Những “bằng chứng hiển hiện” kì ảo ấy là câu chuyện vừa thực, vừa ảo, làm hình tượng Gióng tuy đã được bất tử hóa, thần thánh hóa, vẫn rất thực, rất gần gũi (vì gắn với những địa danh thực, có những dấu vết lưu lại), nhờ thế, truyện có sức hấp dẫn lạ kì.

c. Mở rộng kiến thức

Ngày nay, trong hội Gióng, người ta vẫn tổ chức thi nấu cơm, bắt cá, rước ngựa sắt… Đó chính là những hình thức thể hiện sự trân trọng, sự tôn vinh của nhân dân ta đối với người anh hùng dân tộc.

Hội Gióng ngày nay diễn ra ở cả ba địa điểm có liên quan đến huyền tích Gióng. Đó là làng Phù Đổng bên bờ sông Đuống (quê hượng Gióng); núi Trầu Cầu (nay thuộc Quế Võ – Bắc Ninh), nơi Gióng đánh thắng giặc Ân và núi Sóc (nay là vùng đất trước núi Tam Đảo), nơi Thánh Gióng cưỡi ngựa bay về trời.

3. Câu hỏi 3 SGK trang 23
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Đọc lại phần Ghi nhớ trong SGK, đối chiếu phần tổng kết đó vào văn bản, tìm ra những chi tiết thể hiện ý nghĩa ấy để hiểu sâu sắc về đẹp của hình tượng Thánh Gióng.

b. Gợi ý trả lời

Hình tượng Thánh Gióng là biểu tượng của nhân dân ta trong công cuộc chiến chất chống giặc ngoại xâm. Đó là đông đảo quần chúng luôn ý thức chốc hết sức mình bảo vệ đất nước. Họ là nhân dân vô danh, không màng danh lợi, khi đất nước lâm nguy, đồng lòng, đoàn kết chiến đấu cho tới buổi thanh bình.

Cũng có thể hiểu Thánh Gióng là đại diện cho lớp người tuổi trẻ tài cao, những cá nhân xuất sắc của cất nước mà mỗi thời đại đều xuất hiện và còn lưu canh sử sách.

Qua hình tượng Gióng chúng ta cũng hiểu rõ ước mơ, quan niệm của người xưa về người thanh hùng: không chỉ có tầm vóc, sức mạnh phi thường mà còn có phẩm chất cao đẹp: không màng đến việc trả công. Và người anh hùng đó xuất thân từ tầng lớp nhân dân bình dị, là con của những bà mẹ nghèo, lớn lên cũng bằng khoai sắn nhân dân… Đó có lẽ là hình tượng buổi đầu, đẹp đẽ, trong sáng nhất đại diện cho người anh hùng áo vải trong lịch sử cũng như trong văn học sau này.

c. Mở rộng kiến thức 

Coi Thánh Gióng là một biểu tượng có thể dễ dàng tìm thấy những hóa thân của Gióng trong những nhân vật lịch sử thật. Đó là những vị anh hùng có tuổi thơ nghèo, xuất thân dân dã như Đinh Bộ Lĩnh, Lê Hoàn, Nguyễn Huệ… Đó là những thanh niên trẻ tuổi sớm có ý thức trách nhiệm với Tổ quốc như Trần Quốc Toản, Phạm Ngũ Lão…

 Không phải ngẫu nhiên hội thi thể dục thể thao cho lứa tuổi thiếu niên được lấy tên là Hội khoẻ Phù Đổng. Đó là niềm mong ước, hi vọng, tin tưởng đặt vào thế hệ tương lai của đất nước khỏe khoắn, lành mạnh. Đó là lời nhắc nhở thế hệ trẻ về truyền thống đáng tự hào của dân tộc ta.

4. Câu hỏi 4 SGK trang 23
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Cần phải xác định đây là tìm sự liên quan, không phải là sự giống nhau. Truyền thuyết không phải chính sử mà là dã sử, mang

nhiều yếu tố kì ảo. Những nhân vật, sự kiện trong truyền thuyết đã được thần thánh hóa và mang tính biểu tượng rất cao. Cần liên hệ kiến thức lịch sử và kiến thức văn học một cách hợp lý để trả lời câu hỏi này.

b. Gợi ý trả lời

Mặc dù ngày nay, người ta vẫn nhắc đến Thánh Gióng qua lễ hội Gióng, đền thờ Gióng… nhưng đọc truyện, có lẽ không ai lại tin trong lịch sử từng có một vị anh hùng vươn vai từ đứa trẻ lên ba thành tráng sĩ, một mình đẹp tan quân giặc. Tuy nhiên, có lẽ Thánh Gióng gắn với một sự thật lịch sử là cuộc xâm lược của giặc Ân vào bờ cõi nước ta. Rộng hơn còn là truyền thống đánh giặc cứu nước của nhân dân ta qua bao thời đại. Suốt chiều dài lịch sử, nhân dân Việt Nam  đã nhiều lần đứng lên chống giặc ngoại xâm, giữ yên bờ cõi. Trong những cuộc chiến đấu kiên cường đó, đã xuất hiện nhiều vị anh hùng tài năng xuất chúng, lãnh đạo dân ta kháng chiến. Phải có những cơ sở rất thực ấy, người nghệ sĩ dân gian mới có thể xây dựng được hình tượng Thánh Gióng, một người anh hùng cứu nước lớn lao, đẹp đẽ, hào hùng đến vậy. Đó vừa là biểu tượng sức mạnh toàn dân, vừa là lòng cảm phục, kính trọng đối với những vị anh hùng cụ thể có những nét gần gũi với hình tượng Thánh Gióng mà ở câu 3, phần mở rộng có nhắc đến. Cả hai ý nghĩa đó hòa vào nhau, được nâng cao, hình tượng hóa, thần thánh hóa đến độ Gióng không còn là người anh hùng nữa mà đã trở thành một vị thần trong “tứ bất tử” của dân tộc Việt Nam. Thánh Gióng đã là hình tượng được xây dựng trên cơ sở ý nguyện, mong ước của nhân dân về một vị anh hùng chống giặc bách chiến bách thắng. Ước mơ đó, ý nguyện đó cũng chính là một sự thật trong hoàn cảnh luôn luôn phải chiến đấu với giặc ngoại xâm để giữ nước của dân tộc Việt Nam.

This div height required for enabling the sticky sidebar
Tài Liệu Chùa