Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem : Ad Clicks : Ad người đã xem :

WEBSITE TẢI TÀI LIỆU NHIỀU NGƯỜI TIN TƯỞNG NHẤT VIỆT NAM

Con Hổ có nghĩa

img

Hướng dẫn soạn văn 6 – soạn bài Con Hổ có nghĩa – Tài Liệu Chùa

Thuộc mục lục Soạn văn 6 | Soạn văn lớp 6 | Soạn văn 6 Bài 14 | Soạn bài Con Hổ có nghĩa | Tài Liệu Chùa

Soạn văn 6 soạn bài Con hổ có nghĩa
Soạn văn 6 soạn bài Con hổ có nghĩa
Vài nét về tác giả và tác phẩm

Truyện Con hổ có nghĩa trích trong tác phẩm Lan Trì kiến văn lục của Vũ Trinh. Vũ Trinh (1799 – 1828), nhà văn Việt Nam, tự là Duy Chu, hiệu Lai Sơn, Nguyễn Hanh, Lan Trì, Ngư Giả, người làng Xuân Lan, huyện Lương Tài, trấn Kinh Bắc, nay thuộc tỉnh Bắc Ninh, xuất thân trong một gia đình trí thức quan lại, có vợ là con gái Nguyễn Khan, anh cùng cha khác mẹ với đại thi hào Nguyễn Du. Ông làm quan dưới triều Lê Chiêu Thống. Khi Quang Trung đánh bại Tây Sơn và lên ngôi, Vũ Trinh trở về chốn Hồ Sơn (Nam Định ngày nay) giấu mình. Tại đây ông vừa dạy học vừa thu thập tài liệu truyền thuyết biết nên tập Lan Trì kiến văn lục (Chép những điều thấy và nghe của Lan Tri). Sau này, ông còn làm quan dưới triều Gia Long một thời gian nữa.

Vũ Trinh có một số tác phẩm nổi tiếng là Cung oán thi (Thơ về nỗi oán hận của người cung nữ); Sứ Yên thi tập (Tập thơ đi sứ Yên Kinh)… nhưng quan trọng nhất là Lan Tri kiến văn lục (hay gọi tắt là Kiến văn lục). Đây là một tập truyện truyền kỳ, có 45 truyện, gồm những đề tài khác, phần lớn được sáng tác trên cơ sở những truyền thuyết lưu hành trong nhân dân đương thời mà Vũ Trinh thu thập được trong những năm về vùng Hồ Sơn… Chủ đề nổi rõ nhất là trình bày hiện tượng phá vỡ “khuôn phép” của những con người thời đại. Đề tài chiếm ưu thế trong tập truyện là nói về số phận, về vẻ đẹp và sức sống của người phụ nữ. Truyện của ông viết thường vắn tắt, và không phải truyện nào đọc cũng thích, nhưng ở những truyện thành công, mỗi chi tiết được kể vắn tắt đều đóng một vị trí không thể thay thế được trong kết cấu nghệ thuật của cả câu chuyện. Đó chính là bí quyết của một cây bút truyện ngắn có tài. (Theo Nguyễn Huệ Chi, Từ điển văn học, NXB Thế giới, H., 2000).

1. Câu hỏi 1 SGK trang 144

a. Hướng dẫn tìm hiểu

Đọc phần chú thích về truyện trung đại trong SGK trang 143 để xác định thể loại của văn bản này.

Có thể dựa vào dấu hiệu ngữ pháp để chia đoạn văn bản (dấu chấm xuống dòng). Nhưng quan trọng hơn phải dựa vào nội dung ngữ nghĩa để xác định đoạn; đặc biệt tìm ra mối liên hệ giữa các đoạn. Muốn vậy, phải đọc chậm toàn văn bản, xem chú thích các từ trong sách giáo khoa. Chú ý, đây là truyện trung đại, ngôn ngữ đã có phần bác học hơn 90 với truyện dân gian và có một số đặc điểm nghệ thuật riêng.

b. Gợi ý trả lời

Truyện Con hổ có nghĩa thuộc thể văn tự sự (kể chuyện). Trong đó, toàn văn bản được chia làm hai đoạn. Đoạn thứ nhất kể về việc con hổ có nghĩa với bà đỡ Trần ở Đông Triều, đoạn thứ hai viết về việc con hổ trả ơn người tiều phu sau khi được ông này giúp khỏi hóc xương. Hai đoạn kể về hai sự việc khác nhau, với địa điểm và nhân vật khác nhau nhưng đều cùng chung một ý là nói về sự có nghĩa của con hổ nhớ và trả ơn người đã giúp đỡ mình trong nhiều năm sau đó.

2. Câu hỏi 2 SGK trang 144
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Bước đầu nắm được những đặc điểm cơ bản của truyện trung đại, ta sẽ nhìn nhận tác phẩm một cách khách quan hơn (không so sánh hơn thua với truyện hiện đại). Ở đây cốt truyện khá đơn giản, cấu trúc không cầu kỳ. Truyện mang dáng dấp kí sự, ghi chép sự việc. Vậy điều thú vị của truyện là ở chỗ nào? Trả lời được câu hỏi đó cũng chính là tìm ra biện pháp nghệ thuật chủ yếu của văn bản.

b. Gợi ý trả lời

Biện pháp nghệ thuật bao trùm trong truyện này là nhân hóa. Con hổ được kể có những hành động như người, hiểu được tiếng nói của người.

Dựng truyện Con hổ có nghĩa như vậy, tác giả đã làm một phép so sánh, hoán dụ giữa một loài vật dữ dằn, ăn thịt người với chính bản thân con người. Đến loài cầm thú, lại là thú dữ, còn biết nghĩa, biết trả Ơn người đã giúp mình, huống chi người. Như vậy, ý nghĩa gửi gắm: ca ngợi những hành động nghĩa tình, khuyên người ta sống trên đời phải biết yêu thương, có nghĩa với nhau. Lời khuyên răn đó được thể hiện qua hình tượng con hổ càng có sức thuyết phục mạnh mẽ hơn nhiều. Do được gửi gắm kín đáo như vậy, người đọc cũng sẽ tiếp nhận bài học giáo huấn một cách tự nguyện, dễ dàng hơn và không có cảm giác bị người khác day khôn vì đó là điều mình tự rút ra qua câu chuyện.

c. Mở rộng kiến thức

Đọc bài văn về con chó Bấc sách ngữ văn Lớp 9 tập 2 để biết thêm một chuyện nữa về việc loài vật có nghĩa với chủ. Ở đây, con chó không được nhân hóa (truyện hiện đại), nhưng hành động của nó vẫn làm ta cảm động và không khỏi suy nghĩ về cách xử sự giữa người với người trong cuộc sống.

3, Câu hỏi 3 SGK trang 182
a. Hướng dẫn tìm hiểu.

 Câu hỏi này đi sâu vào chi tiết. Vì thế cần đọc kỹ văn bản và đưa ra ý kiến chủ quan. Tuy nhiên, cần lưu ý xem xét ý nghĩa, vai trò của những chi tiết được coi là thú vị và tự phân tích tại sao ta lại thấy hay, hấp dẫn.

b. Gợi ý trả lời

Trong chuyện thứ nhất, bà đỡ Trần, người huyện Đông Triều gặp sự lạ. Bà được một con hổ cũng vào rừng sâu, không phải để ăn thịt mà để giúp hổ cái sinh nở. Sau việc đó, hổ đào đất, lấy cục bạc trả ơn bà rồi tiễn bà ra khỏi rừng.

Đoạn này có những chi tiết rất thú vị: “Hổ đực cầm tay bà, nhìn hổ cái nhỏ nước mắt”, “Hổ đực mừng rỡ đùa giỡn với con, còn hổ cái thì nằm phục xuống, dáng mỏi mệt lắm”… Dù hổ không nói được tiếng người nhưng những cử chỉ ấy giống như là của một ông bố giàu tình cam, một người chồng đầy yêu thương, xót xa cho vợ… Tác giả để con hổ bộc lộ tình cảm bằng cử chỉ, hành động chứ không phải bằng lời nói (cho hổ nói tiếng người). Vì thế mà chi tiết này rất thú vị và xúc động.

Con người tiều phu ở Lạng Giang lại gà con hổ thứ hai trong hoàn cảnh khác. Bác vô tình gặp con hổ bị hóc xương, đang rất đau đớn. Bác thò tay lấy cái xương ra, cứu mạng hổ. Từ đó thỉnh thoảng hổ lại mang thú rừng về đặt trước cửa nhà bác để trả ơn. Ngày bác chết, hổ chạy quanh, dụi đầu vào quan tài gần lên. Hàng năm, cứ đến ngày giỗ bác Tiêu, hổ lại mang dê hay lợn về đặt trước cửa nhà bác.

Chi tiết đặc biệt thú vị ở đây là cảnh con hổ dụi đầu vào quan tài, chạy quanh mấy vòng, gầm lên mấy tiếng. Đó như cảnh vĩnh biệt của người thân, với niềm tiếc thương, đau khổ chân thành. Ngoài ra, chi tiết cuối cùng, kể về việc hàng năm vào ngày giỗ bác tiêu, hổ vẫn nhớ về an nhân cũ cũng rất hay. Đây cũng chính là điểm khác so với câu chuyện con hổ thứ nhất. Ở trên, hổ chỉ trả nghĩa một lần. Ở đây, hổ coi bác tiêu là ân nhân cứu mạng, ghi tâm khắc cốt công ơn hàng bao nhiều năm sau, ngay cả khi bác đã chết. Con hổ này sống rất thủy chung, tình nghĩa. Chi tiết này thú vị vì không chỉ thể hiện được tấm lòng, tình cảm của con hổ mà còn để con hổ hành động như thể hiểu được lễ nghi của con người (ngày giỗ hàng năm tưởng nhớ vong linh người đã mất).

4. Câu hỏi 4 SGK trang 144
a. Hướng dẫn tìm hiểu

Xem phần Ghi nhớ trong sách giáo khoa, trang 144.

Liên hệ câu chuyện với cách ứng xử của những người xung quanh hàng ngày bởi vì câu chuyện về hổ chỉ là mượn chuyện loài vật để nói người mà thôi. Ý nghĩa câu chuyện chính là ở chỗ đó.

b. Gợi ý trả lời

Truyện Con hổ có nghĩa đề cao, khuyến khích lối sống ân nghĩa, thủy chung rất cần có trong cuộc sống con người.

 Mỗi chúng ta, ai cũng có lúc lâm vào khó khăn hoạn nạn, nếu không có người giúp đỡ thì khó lòng tự mình vượt qua khỏi. Cần biết ơn, ghi nhớ công lao của những người đã giúp đỡ ấy. Đồng thời cần biết chia sẻ, giúp đỡ người khác lúc họ gặp khó khăn. Như thế mới trọn vẹn đạo làm người.

c. Mở rộng kiến thức

Truyện Con hổ có nghĩa là truyện hư cấu. Cốt truyện đơn giản, mang màu sắc tưởng tượng. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra trong đó thì tự cổ chí kim luôn được nhắc nhở, nói tới:

– Thương người như thể thương thân.

– Lá lành đùm lá rách.

This div height required for enabling the sticky sidebar
Tài Liệu Chùa